[Yah]

pomimo kompletnego braku czasu próbowałem w czasie kilku nocy wyciągnąć jak najwięcej ze opisywanego na forum Star Analysera. Przypomnę, że to siatka dyfrakcyjna 100 rys/mm w oprawie filtrowej 1,25". Sprzęt którego używałem to 80ED i Canon 300D. Próbując uzyskać widma gwiazd napotykamy na dwa problemy:
- bardzo mała dyspersja widma
- brak szczeliny tak jak w zwykłych spektrografach.
Problemy oczywiście można rozwiązać. W pierwszym przypadku oddalają siatkę dyfrakcyjna od matrycy aparatu. Ja wykorzystywałem złączki o długości około 19 cm, co oddaliło siatkę na odległość 24 cm od matrycy dając dyspersję na poziomie 3.18 A/pixel (czyli poniżej teoretycznej zdolności rozdzielczej siatki tego typu). To jest minimum, po powyżej tej wartości linie absorpcyjne, szczególnie metali w późnych typach widmowych zlewają się.
Drugi problem - braku szczeliny rozwiązałem dość przypadkowo. Jeśli rozogniskujecie lekko gwiazdę, wysuwając wyciąg tak. aby matryca znalazła się poza ogniskiem, obraz gwiazdy się zmienia. Z krążka, który daje kiepski obraz linii w widmie gwiazdy, na prostokąt, który daje obraz linii absorpcyjnych znacznie lepszej jakości. Zresztą zobaczcie sami......



Efekt ostateczny jest całkiem fajny. Przesunięć linii nie zmierzymy, ale można zaobserwować zmiany składu chemicznego gwiazd różnych typów widmowych. Linie emisyjne wodoru w gwiazdach bardzo gorących, słabnące linie wodoru w późniejszych typach widmowych, pojawienie się i zanik linii G, czy też narastanie linii absorpcyjnych metali.

[riklaunim]

Star Analyser w akcji Musisz trochę VSPECem się pobawić. Mi z DMK21 i Newtona 6" f/5 wyszły bardzo ładnie np. linie Balmera. Na wykresie widać to znacznie lepiej niż na samym widmie. Z krótkiego ED i canona możesz też mgławice pościgać, szczególnie te planetarne.

[Yah]

riklaunim, o 03 marzec 2011 - 11:54 , powiedział:

Star Analyser w akcji Musisz trochę VSPECem się pobawić. Mi z DMK21 i Newtona 6" f/5 wyszły bardzo ładnie np. linie Balmera. Na wykresie widać to znacznie lepiej niż na samym widmie. Z krótkiego ED i canona możesz też mgławice pościgać, szczególnie te planetarne.

Widma obrabiane oczywiście w VSPEC-u. To co widzimy to oczywiście sztuczne widma z VSPEC-owych wykresów, bo prawdziwe to wychodzą takie jak na pierwszej f0otografii. W każdym razie warto próbować choćby w celach edukacyjnych.

[sumas]

pięknie wyszło Janku, ale czy mógłbyś się pokusić o analizę tych widm?
ale tak dla laików
pozdrowienia

[Yah]

Spróbuję ogarnąc temat w weekend i opisać widma

[frugosław]

Bardzo ciekawy temat, śledzę go z uwagą.
Frugosław

[Yah]

Postarałem się pobieżnie opisać wyniki obserwacji. Linie absorpcyjne są znacznie lepiej widoczne na wykresach w Vspec-u, ale za to kolorowe widma są ładniejsze dla oka



W widmie gwiazdy Gamma Cas widać linie emisyjne wodoru Hα i Hβ , które w porównaniu z liniami absorbcyjnymi są jaśniejszymi prążkami. W pozostałych klasach widmowych zjonizowane gazy pochłaniają część promieniowania powodując powstawanie linii absorpcyjnych.

W widmach Alkione i Regulusa widzimy dominujące linie absorpcyjne wodoru Hα, Hβ, Hγ i Hδ . Porównajcie teraz widma gamma Cas, Alkione i Regulusa z widmem Castora . Widmo tej ostatniej gwiazdy staje się takie bardziej prążkowane – jest to wynik pojawiania się linii absorpcyjnych metali.

U Procjona i Capelli linie wodoru stopniowo słabną, a nasilają się linie metali ( są jednak stosunkowo słabe) to między innymi:
linia G ~ 4300
linie Mg, Fe ~ 5200
linie Ca, Fe ~ 5300
linia Na ~ 5900
Dla mnie osobiści widmo gwiazd klasy F wygląda w Star Analyserze najmniej efektownie

W widmach Aldebarana i Betelgeuse:
pojawia się linia Ca ~ 4250
znika linia G~ 4300
pojawia się linia Mg~ 4800
pojawiają się linie molekularne TiO .
Dużym problemem przy porównywaniu wyników obserwacji ze starymi atlasami spektralnymi np. tym jest to, że zawierają analizy niebieskiej części widma, co wynikało z czułości ówczesnych klisz. Niestety Canon pokazuje niewiele poniżej 4200A i duża część położonych tam linii absorpcyjnych pozostaje zupełnie niewidoczna.

Podsumowując obserwacje Star Analyserem może nie mają specjalnie wielkiej wartości naukowej, ale mają dużą wartość edukacyjna no i sprawiają dużo radości w samodzielnej obserwacji widm gwiazdowych niewielkim kosztem.

[lemarc]

Gwiazdy są tak małe kątowo że stosowanie szczeliny nie jest konieczne. Zamiast rozogniskowywać widmo może spróbuj naswietlać metodą dryftu. Trzeba ustawić filtr tak by rozciągnięte widmo było dokladnie w południku, czyli prostopadle do ścieżki dryftu dzięki czemu w chwili wyłączenia napędu montażu, lub przejścia w tryb np. księżycowy, naswietli się ono jako szerokie pasmo, tym szersze im dłużej będzie dryfować.

[Yah]

Próbowałem ta metodę opisaną przez Christiana Buila, ale pomimo wszystko moja metoda "lekko out of focus" uzyskiwałem lepsze widma.

Poniżej widmo Capelli otrzymane przez Christiana Buila Star Alalyserem i pryzmatem 3,8 stopnia, wspomniana przez Ciebie lemarc, metodą dryftu:




.... a to surowe nie obrobione widmo Capelli moją metodą ( w rzeczywistości linie wyglądają lepiej, kompresja jpg robi swoje):

[Hans]

Cześć,
Ja na razie jestem na etapie prostego załadowania SA100 do koła filtrowego i sprawdzeń co mi trafia do rąk. Niestety przy obecnym układzie mojego koła i Atika nie jest to optymalna odległość pod względem osiąganej rozdzielczości (jest teraz między filtrem a sensorem niecałe 4 cm, teoretycznie niby jest ok:

- Minimum to 4x rozmiar pixela sensora, co w przypadku Atika (6.45) co daje 2,6cm,
- Maximum to 12x rozmiar pixela sensora, czyli 7,75cm dla Atika

ale jednak wyniki nie powalają (screeny z Pinpointa i V-spec'a)




Na razie praktykuje po omacku, jest coś w moim setupie co demoluje mi przeczytaną teorię i nie doszedłem jeszcze co to takiego. To co na fotce to zimny olbrzym HD107274 o jasności 5.3M i typie widmowym M0III - miałem nadzieję na całą gamę tlenków tytanu, a tymczasem widze zaledwie jeden głębszy dołek w odpowiednim rejonie... dziwne... chyba ja coś tu zupełnie bez sensu robie.

BTW. Cieszę się, że kolejne osoby zgłębiają ten temat. Tak jak pisałeś , SA100 wydaje się być doskonałą metodą do amatorskiego wejścia w spektrometrię.

Pozdrawiam.

[riklaunim]

Można testować na Syriuszu, on ma wyraźne linie Balmera

[Yah]

Hans, myślę , że to kwestia rozdzielczości. Nie wiem jaki masz wymiar piksela w Twoim Atiku. Zakładając 4.65 mikrona to rozdzielczość wynosi:


10000*4,65 /40*100 =11,625 A/piksel

Moim zdaniem to trochę za mała rozdzielczość - tu liczy się każdy Angstrem. Popatrz na widmo Arktura z rozdzielczością 4.24 A/piksel - tam niewiele widać:




Porównaj teraz to z rozdzielczością 3.18 A/piksel. Niby niewielka różnica, ale linie wyraźniejsze.




Spróbuj oddalić Star Analysera od matrycy tak na 12 cm, widmo powinno Ci się jeszcze zmieścić. Ja przy dyspersji 10 A/piksel prawie nic nie mogłem zarejestrować. Nie sugeruj sie tym co piszą na stronie star Analysera, oddalaj na jak największa odległość od matrycy. Po prostu przy mniejsze delikatne prążki linii zlewają się całość. U mnie przy użyciu Canona dopiero przy dyspersji poniżej 3,5 A/piksel zaczyna coś być widać.

I na zakończenie Plejady

Plejady spektrum

[Hans]

Czyli jednak musze wydziergać niezalezny zestaw... ja piernicze, skad ja na to kase wezme

Pozdrawiam.

[Yah]

Ja chyba też będę zamawial złaczkę 1,25" z gwintami filtrowymi żeby jeszcze bardziej oddalać Star Analysera od matrycy....

[riklaunim]

Nos 1,25" wsadzony w uchwyt 1,25" przykręcony do koła filtrowego, albo też SA na nosie kamery

[frugosław]

Nie mam jeszcze star analysera i pewnie upłynie troszkę czasu jak go kupię. Ale zrobiłem próbę uzyskania widma korzystając z oskrobanej płyty DVD i aparatu. Obiektyw skierowałem wprost na latarnię. I nic!
Dopiero podnosząc mocno do góry aparacik zobaczyłem widmo! Tak to wyszło:
http://www.fotosik.p...ba34ef2c88.html
frugoslaw

[Yah]

Wynika to pewnie z dużej ilości rys /mmm w płycie DVD. Ja próbowałem "zaadaptować" siatkę dyfrakcyjną z Zamkoru w oprawę filtrową i niestety nie łapie się na zdjęciu i gwiazda i widmo, poza tym widmo jest jakoś mocno zniekształcone. Niestety ta siatka z Zamkoru to kawałek plastiku i nijak się ma jakościowo do siatki ze Star Analysera.

frugosław, o 07 marzec 2011 - 20:45 , powiedział:

Nie mam jeszcze star analysera i pewnie upłynie troszkę czasu jak go kupię. Ale zrobiłem próbę uzyskania widma korzystając z oskrobanej płyty DVD i aparatu. Obiektyw skierowałem wprost na latarnię. I nic!
Dopiero podnosząc mocno do góry aparacik zobaczyłem widmo! Tak to wyszło:
http://www.fotosik.p...ba34ef2c88.html
frugoslaw

[frugosław]

Yah, o 08 marzec 2011 - 11:41 , powiedział:

Wynika to pewnie z dużej ilości rys /mmm w płycie DVD. Ja próbowałem "zaadaptować" siatkę dyfrakcyjną z Zamkoru w oprawę filtrową i niestety nie łapie się na zdjęciu i gwiazda i widmo, poza tym widmo jest jakoś mocno zniekształcone. Niestety ta siatka z Zamkoru to kawałek plastiku i nijak się ma jakościowo do siatki ze Star Analysera.

Szkoda...że nie da się jakoś obejść zakupu tego szkiełka. Mam wrażenie, że odległość w jakiej pojawia się widmo zależy od kąta nacięcia płytki
frugoslaw

[riklaunim]

I ilości linii na mm.

[Hans]

Hej,

Problem z tą ilością linii jest taki, że im wiecej linii na milimetr, tym więcej światła trzeba spektrometrowi podać. SA100 nie jest demonem rozdzielczości, ale pozwala na amatorskim sprzęcie zasadzić sie na słabsze gwiazdy.

Teoretycznie (podkreslam, to tylko mój plan, a nie praktyka) mam nadzieje obserwować zmienność widma gwiazd pulsujacych i zacmieniowych w minimach i maximach. Nie wiem jeszcze jak daleko sięgne, ale licze na zejście znacznie głębiej niż 12 mag. I tu się pojawia pewna mozliwość... bo najjaśniesza odkryta przez mnie zmienna buja się w zakresie 13.45 - 14.15 mag.

A czasem jest naprawdę niełatwo dojść dysponując fragmentaryczną krzywą co dokładnie trafiło pod sensor. Mając widmo z minimum i maximum...

Pozdrawiam.

[riklaunim]

Albo i tranzyty egzoplanet Ciekawa może być książka: http://www.amazon.co...99593532&sr=1-1

[Yah]

Spróbuję z tym olbrzymem HD107274 powalczyć zobacze co mi wyjdzie....

[Ainar]

Witam, jako, że jest to mój pierwszy post wypada się przedstawić, jestem Arek. Na forum od jakiegoś czasu zarejestrowany ale (jak widać) bardziej czytałem niż pisałem. Z Astronomią od dziecka. Temat śledziłem od jakiegoś czasu, i w końcu przy użyciu siatki 500 strzeliłem widmo Słońca. Co prawda nie ma cudów ale jak na "spektroskop" z rurki i kompakcika nie jest źle (chyba). To widmo kalibrowałem na dwie linie (chyba F i G) i tu mam pytanie: w załączniku obok widma Słońca jest widmo żarówki energooszczędnej ale... nie wiem jak je skalibrować. Macie może pomysł jak to zrobić? Kolejna sprawa: wasze widma są takie ostrzejsze. Jeśli jeszcze jakoś z biedą ujdzie to moje Słońce to już po przejściu przez Vspec i wygenerowaniu po profilu to wszystko jest jakieś... mdłe. Za duża wielkość piksela w aparacie (Panasanic Lumix LS1)? Da się to jakoś nadrobić? Spektroskopie traktuję bardziej jako urozmaicenie bo i teleskopu nie mam takiego co sam by mi gonił za gwiazdami (Synta 12" a jakże).

Załączone miniatury

• 

[Yah]

Hej Arek, napisze coś w weekend bo na razie to wymiękam z braku czasu.... widmo Słońca bardzo ładne ....

[Yah]

Dużą rolę odgrywa obróbka zdjęć. Z kompaktu wychodzą Ci jpg i tu już zaczyna się strata jakości, choć na fotografii załączonej przez ciebie fajnie widać linie absorpcyjne.
Spróbuj przekonwertować zdjęcia na czarno białe i pobaw się jasnością, kontrastem w programie graficznym, zapisz w fits i poddaj obróbce w VSPEC-u. Co do kalibracji to najlepiej robi się to na gwiazdach typu A - ale ty tego nie zrobisz. Pozostaje Ci użycie kupionej na Allegro neonówki - wtedy skalibrujesz spektroskop liniami emisyjnymi neonu. Ewentualnie skorzystaj z tego:

widmo lampy energooszczędnej

Jeśli chcesz, prześlij mi zdjęcie a ja spróbuję z niego coś więcej wyciągnąć.

Próbuj zabawa jest przednia. Ostatnio nie utrafiłem w lambda Boo i przypadkowo sfotografowałem olbrzyma klasy K5 o jasności 7.4 mag - wynik mnie zaskoczył - piękne linie absorpcyjne TiO. Przecież Canon i Star Analyser to żaden profesjonalny sprzęt tylko zabawki

[Yah]

..... i jeszcze dla Hansa - nie udało mi się ustrzelić tego HD107274, ale poniżej linia profilu widma TYC 3465-982-1 po obróbce:

[Yah]

Pomiędzy obserwacjami miryd, zaćmieniowych i delta Scuti udało mi się zrobić pierwsze zdjęcie widma mirydy R Leo, która właśnie zbliża się do maksimum. Pasma absobcyjne tego olbrzyma klasy M8 robią wrażenie ....

[riklaunim]

W sklepach takich dostępne są tanie siatki plastikowe i one zazwyczaj mają więcej linii na mm i nie są tak wysokiej jakości. Z lustrzanką i obiektywem można kombinować, ale Star Analysera w układzie z teleskopem i kamerką to nie zastąpi raczej.

[Yah]

Zeszłoroczne co prawda, ale pokazujace możliwości Star Analyzera. Szczególnie obiecująco wyglądają obserwacje miryd, gdyż widma ich charakteryzują sie dość gwałtownymi zmianami .

Zmiany w widmie miryd

Tak więc dwie gwiazdy Wolfa -Rayeta i jedna LBV - P Cygni oraz zmiany w widmie R Leo: