Skocz do zawartości

Witaj na forum skupiającym największą społeczność astronomiczną w Polsce - Astropolis.pl
Zachęcamy do rejstracji, dzięki której uzyskasz dostęp do wszystkich funkcji Astropolis.pl. Po tym, jak założysz swoje konto i zalogujesz się do systemu będziesz mógł zakładać wątki, odpowiadać we wszystkich tematach, oceniać posty innych użytkowników, a także korzystać z rozbudowanego systemu komunikacji między użytkownikami. Jeśli masz już swoje konto, zaloguj się tutaj - w przeciwnym wypadku zarejestruj konto - za darmo - teraz!

Ostatnio dodane artykuły

Zobacz wszystkie artykuły

BĄDŹ NA BIEŻĄCO - SUBSKRYBUJ NAS

 
           

Nietypowe barwy gwiazd

Autor: Bellatrix | kwi 23 2016 23:48 | 274 komentarze

Y-Canum_Ven_50pct.jpg

 

Cześć :)

 

W związku z propozycją Paethera oraz aprobatą wielu z Was wobec tego pomysłu, podjęłam próbę napisania artykułu o gwiazdach, które posiadają nietypowe kolory. Musze przyznać, że był to jeden z trudniejszych tematów, które opracowywałam. Jest to zagadnienie, nazwijmy to, niestandardowo zdefiniowane i mocno subiektywne, toteż znalezienie informacji w literaturze było nieproste. Pomocne okazały się wydania anglojęzyczne, do których na szczęście dostęp jest łatwy, dzięki e-bookom. 

Temat, nie ukrywam, bardzo przyjemny w odbiorze i ciekawy. Ale jest to jedynie namiastka, część artykułu, i wg mnie wymaga systematycznego rozwijania poprzez dopisywanie nowych "znalezisk". Proszę, dopisujcie przykłady gwiazdy, których Waszym zdaniem brakuje na tej liście, jak i również zwróćcie mi uwagę, jeśli w przygotowanym przeze mnie artykule są błędy lub nieścisłości.

 

 

 

NIETYPOWE BARWY GWIAZD

 

Zabarwienie gwiazd nie jest kwestią przypadkową, a jego wytłumaczenie oraz usystematyzowanie zawarte jest w diagramie Hertzsprunga-Russella. Obserwujemy gwiazdy białe oraz takie o różnym stopniu zabarwienia czerwonego, żółtego oraz niebieskiego. Oko ludzkie nie widzi gwiazd o barwie zielonej ani fioletowej. Jednak zdarzają się nieliczne wyjątki, a zielonkawy lub fiołkowy kolor widziany przez obserwatora jest wypadkową barw dwóch gwiazd układu podwójnego. Istnieje też możliwość, że nietypowe zabarwienie jest widoczne na skutek kontrastu pomiędzy pobliskimi gwiazdami. Np. gwiazda biała lub białoniebieska może wydawać się dla oka zielona, jeśli w jej bliskim otoczeniu znajdują się gwiazdy intensywnie pomarańczowe lub czerwone.

Przyjrzyjmy się gwiazdom, u których obserwatorzy zauważają nietypową, rzadko spotykaną barwę, jak i również tym, których niebieski lub czerwony odcień przybiera skrajny stopień nasycenia.

 

 

  1. Zubeneschamali (konstelacja Wagi)- jedna z niewielu gwiazd widocznych gołym okiem, która ma zielonkawe zabarwienie. Jej typ widmowy to B8 V. Sugeruje on zatem, że gwiazda powinna być jasnobłękitna. Zubeneschamali jest zielonkawa, gdyż zawiera dwa skladniki: intensywnie błękitny i żółty i widoczna barwa jest czymś w rodzaju wypadkowej obu barw.

    Literatura podaje, że kolor Zubeneschamali jest zielonkawy lub bladoszmaragdowy

 

  1. Izar (Epsilion Boo)- gwiazda podwójna. Jej składowe to: pomarańczowa gwiazda typu widmowego K (2,5 magnitudo) oraz niebieskawa gwiazda typu A (4,6 magnitudo). Ten układ podwójny daje lekki efekt zielonkawej barwy.

     

  2. 24 Comae Berenices- jeden ze składników, 24 Com A jest jaśniejszy (5,1 magnitudo) i ma barwę pomarańczową (typ K2 III), a drugi, 24 Com B jest mniej jasny (6,6 magnitudo), o barwie lekko błękitnawej (A7m). Oba składniki są blisko siebie Dzieli je odległość 20 sekund kątowych. Można je zatem bez trudu rozdzielić nawet przez niewielki teleskop. Kiedy dwie gwiazdy o różnych kolorach znajdują się względnie blisko siebie, mózg obserwatora zamiast dwóch osobnych gwiazd widzi jedną o barwie wypadkowej będącej w tym przypadku kolorem lekko zielonkawym.

     

  3. Delta Crv (SAO 157323)- bardzo interesujący przykład gwiazdy podwójnej, o znacznym oddaleniu składowych (są one odległe o 24 sekundy kątowe). Jaśniejsza z gwiazd, o 2,9 magnitudo ma barwę niebieską, a składnik mniej jasny, 8,5 magnitudo, ma barwę pomarańczową. Oglądając tę gwiazdę podwójną przez teleskop, bez można bez problemu zauważyć ogromny kontrast pomiędzy kolorami gwiazd składowych. Mniejsza z gwiazd jest widoczna nie jako pomarańczowa, ale jako fioletowa lub liliowa.

     

  4. Antares- gwiazda w konstelacji Skorpiona. Ma przepiękną ognisto-czerwoną barwę, która jest dobrze widoczna nieuzbrojonym okiem. Typ widowy Antares, to M1 Ib, a więc jest ona czerwonym nadolbrzymem. Jednak należy wiedzieć, że ma ona drugi składnik, Antares B, który jest gwiazdą niebieską o typie widmowym B2,5 V. Odległość między dwiema składowymi wynosi około 2,8 sekund kątowych. Jest to bardzo niewiele, i rozdział na składniki można dostrzec przy pomocy większego teleskopu (>6''). I być może na skutek kontrastu, a możliwe, że z racji dostrzegania przez oko ludzkie fuzji barw obu gwiazd, wielu obserwatorów określa kolor Antares B jako zielonkawy.

     

  5. Sarin- w gwiazdozbiorze Herkulesa. Typ widmowy A3 IV sugerowałby biało-błękitną barwę. Jednak bardzo nietypowy i zaskakujący jest fakt, iż Sarin jest opisywany przez obserwatorów w pełnym przedziale barw, a między innymi: zielonkawa, bladofiołkowa, zielona, popielato-biała, bladożółta, zielonkawo-niebieska, lazurowa, żółta, a nawet fioletowa. Jaki kolor Wy widzicie?

     

  6. 54 Hya- gwiazda podwójna z konstelacji Węża Wodnego. Separacja składników wynosi 8,5 sekund kątowych, wiec jest wystarczająca do zaobserwowania rozdziału przy pomocy niewielkiego teleskopu. Zabarwienie gwiazd 54 Hya jest żółte: jeden ze składników jest blado, drugi intensywnie żółty.

     

  7. Rasalgethi (alfa Her)- gwiazda podwójna w konstelacji Herkulesa. Cudowny kontrast pomiędzy barwami składników, ciemniejsza gwiazda (5,4 magnitudo) jest widoczna jako błękitnawo zielona, a jaśniejsza (3,5 magnitudo) jest pomarańczowa.

     

  8. Ro Cap- gwiazda podwójna z konstelacji Koziorożca. Kontrastowo zabarwione składowe, z których jedna jest żółta, a druga sprawia wrażenie lekko fioletowawej.

 

 

Gwiazdy czerwone o wysokim wskaźniku barwy:

 

  1. VY Uma- gwiazda węglowa o wyjątkowej ciemnopomarańczowej barwie. Jej wielkość gwiazdowa wynosi blisko 6 magnitudo, a wskaźnik barwy 2,40. Typ widmowy to C5 II

 

  1. X Cnc- gwiazda węglowa w gwiadozbiorze Raka. Jest ona gwiazdą zmienną (jak wszystkie gwiazdy węglowe), a jej jasność waha się w przedziale 5,7- 6,9 magnitudo. Posiada głęboki ceglasty, pomarańczowo-czerwony kolor.

     

  2. T Lyr- gwiazda węglowa w konstelacji Lutni. Posiada wybitnie wysoki wskaźnik barwy (3,5), a kolor gwiazdy jest ciemno pomarańczowy, niekiedy też określany jako rubinowy. T Lyrae jest gwiazdą zmienną i jej jasność zmienia się w zakresie 7,5-9,8 magnitudo.

     

  3. La Superba (YCnV)- gwiazda węglowa w konstelacji Psów Gończych. Można ją zobaczyć nawet gołym okiem, ma jasność 5,5 magnitudo. Najjaśniejsza z gwiazd węglowych. Posiada bardzo wysoki wskaźnik barwy: 3,0. Typ widmowy C7 Iab, czyli jest czerwonym nadolbrzymem. W klasyfikacji Keenana-Morgana, typ C7 oznacza bardzo chłodną gwiazdę węglową o temperaturze powierzchni 3000K.

    Barwa La Superby jest pomarańczowo-czerwona, bardzo głeboka i jakby "matowa". Gwiazda nie wykazuje typowego dla wielu gwiazd migotania (choć jej jasność podlega okresowym zmianom, gdyż jest to gwiazda zmienna). Wyraźnie odznacza się swoim kolorem na tle reszty gwiazd.

 

 

Gwiazdy węglowe zawierają wiele węgla, który jest w nich syntezowany na drodze fuzji termojądrowych. Na skutek działania prądów konwekcyjnych, węgiel (oraz jego związki) przemieszczają się do zewnętrznych partii atmosfery. Węglowa otoczka pochłania zielone i niebieskie światło, pozostawiając widoczne barwy cieplejsze, a więc czerwoną i pomarańczową. Gwiazdy węglowe są zazwyczaj ciemne i sprawiają wrażenie „zadymionych", „matowych”.

Z racji, że wszystkie gwiazdy węglowe są zmienne, wykazują one spadki i wzrost jasności. W apogeum jasności, gwiazda węglowa jest mniej czerwona niż przy minimum jasności, kiedy to czerwień wyraźnie się pogłębia.

 

  1. Do gwiazd o pięknej ciemnoczerwonej barwie, ale nie będących gwiazdami węglowymi należą m.in. Ruby Star (119 Tau)- typ widmowy M2 Ib, wskaźnik barwy 2,05, maksimum jasności 4,3 magnitudo. Jasność ulega wahaniom o amplitudzie 0,3 magnitudo w cyklu 165-dniowym. Przepięknie kontrastuje z pobliską 120 Tau o niebieskiej barwie (typ widmowy B2)
  2.  Inną czerwoną gwiazdą niewęglową jest Gwiazda Granat (SAO 33693, w konstelacji Cefeusza), typ widmowy M2 Ia, wskaźnik barwy 2,24, jasność waha się w przedziale 3,45- 5,1 magnitudo w cyklu 730-dniowym. Gwiazda ta jest widoczna gołym okiem, nawet na dość zanieczyszczonym miejskim niebie. Przez niewielki teleskop jest dobrze widać jej ciemnopomarańczową barwę.

 

 

Wybrane gwiazdy typu widmowego O mające intensywnie błękitną barwę) :

 

 

  1. Naos- gwiazda z konstelacji Rufy. Jej wielkość gwiazdowa wynosi 2,2 magnitudo. Typ widmowy O5 sprawia, że Naos ma barwę wyraźnie niebieską (wskaźnik barwy -0,28). Jest widoczna z południa Polski, ale wznosi się zaledwie 1 stopień nad horyzont.

 

  1. Meissa (Lambda Orionis), typ widmowy O4, wskaźnik barwy wynosi -0,19.

     

  2. a Camelopardalis- gwiazda typu widmowego O9 Iab, najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Żyrafy, jej wielkość gwiazdowa wynosi 4,3 magnitudo.

  3. Regor- najjaśniejsza gwiazda konstelacji Żagla. Jej wielkość gwiazdowa wynosi 1,75 magnitudo. Regor jest układem szcześciokrotnym, w skład którego wchodzi m.in. gwiazda typu widmowego O9 oraz gwiazda Wolfa-Rayeta.

  4. W Wielkim Obłoku Magellana obecna jest niezwykła gwiazda typu widmowego O2V. Jest to gwiazda oznaczana jako BI 253 i należy do ciągu głównego. Jest ona najjaśniejszą, najmasywniejszą i jedną z najgorętszych gwiazd w swojej klasie jasności (V). Temperatura jej powierzchni wynosi 50.000K, a masa równa jest osiemdziesięciu masom Słońca.

 

 

Źródło:

  1. "Urania" styczeń 1792, nr 1

  2. Michael Inglis "A Field Guide to Deep-Sky Objects"

  3. Nale Monks "Go-to telescopes under suburban skies", str. 111-113

  4. "Sky&Telescope" December 3, 2014


+71

Zdjęcie

Nietypowe barwy gwiazd

* * * * * 9 głosy

  • Zaloguj się, aby dodać odpowiedź
274 odpowiedzi w tym temacie

#256
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

No nie wiem, te 10mm to okular. Był dołączony do zestawu razem z  teleskopem.  A co do apertury teleskopu, to zgadza się, newton S-W 13/900, na eq2.


+1
Post rekomendują: JSC,



#257
JSC

JSC

    Wega

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 820 postów
  • Skąd:Gdańsk/Słupsk

Wydaje mi się, ale tylko mi się wydaje :), że może warto przy rysunkach dodawać czym była obserwacja dokonana. Achromach, Apo, Newton, jaki okular. Nie wiem czy to nie przesada, ale jest to czynnik mający ogromny wpływ na efekt obserwacji.

 

Sama jasnośc obiektu ma bardzo duzy wpływ na kolor

bbswatch.gif

 

Tutaj jest spro o kolorach - warto przeanalizować ;) https://www.handprin...RO/bineye4.html

 

Co do teleskopów i okularów. Wiekszośc okularów ma kolorowe powłoki więc pewien wpływ na pewno jest. Do tego aberracja chromatyczna, sferyczna czy jakie tam jeszcze.... Aluminiowe lustro ponoć nieco rozbiela, refraktory - podobnie jak okulary... Co do samego Kellnera - uważam, ze oddaje dośc wiernie barwy aczkolwiek te kitowce dołączone do zestawu sa mocno "takie sobie" - ze względu na powłoki atyodblaskowe (i może samą jakość) nieco chyba oziębiają kolor.

 

EDIT

Samo oko ludzkie też różnie postrzega kolor, pomijając daltonistów ;) - ja (i moja zona też) jednym okiem widzę świat w cieplejszych barwach a drugim okiem w chłodniejszych.
 


Użytkownik JSC edytował ten post 05 marzec 2017 - 12:45

0

#258
HAMAL

HAMAL

    Syriusz

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 6543 postów
  • Skąd:Szczecin

 

EDIT

Samo oko ludzkie też różnie postrzega kolor, pomijając daltonistów ;) - ja (i moja zona też) jednym okiem widzę świat w cieplejszych barwach a drugim okiem w chłodniejszych.
 

 

Oko prowadzące/dominujące widzi jaśniej i daje inne kolory. Ja prawym (prowadzącym) gapię się na galaktyki bo dostrzega więcej, Jowisza za to widzi jaśniejszego i bledszego, dlatego planety oglądam lewym, lepiej dostrzega barwy np. Jowiszowe  :)

 

http://oculino.com/oko-dominujace/


Użytkownik HAMAL edytował ten post 05 marzec 2017 - 13:52

+1
Post rekomendują: Ura,

Baner2.jpg

#259
Paether

Paether

    Saiya-jin

  • Administrator
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 6290 postów
  • Skąd:Krosno/Rugby

Ja prawym (prowadzącym) gapię się na galaktyki bo dostrzega więcej, Jowisza za to widzi jaśniejszego i bledszego, dlatego planety oglądam lewym, lepiej dostrzega barwy np. Jowiszowe  :)

 

Osobny sprzęt do planet i osobny do DS, podobno to najlepsze rozwiązanie :D


+1
Post rekomendują: HAMAL,

Równość dla wszystkich kolorów! Stowarzyszenie LRGB


#260
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

Spójrzcie! Udało mi się odkopać to cudo opisane w artykule:

Załączone miniatury

  • HIP 107864.png
  • thebluest-0,62.png

0

#261
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

Zobaczcie, do czego się dzisiaj dokopałam: HIP 107864 jest podkarłem, czyli należy do klasy jasności VI. Jej pełny typ widmowy to: sdO2pec. Jest bardzo gorąca, powierzchnia gwiazdy ma aż 82.000 K. 

Załączone miniatury

  • Bez tytułu.png

0

#262
ANowak

ANowak

    Marvin the Martian

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 971 postów
  • Skąd:Bilcza

Dzisiaj kierując teleskop w losowe miejsca na niebie znalazłem dwa ciekawe układy gwiazd :)

Powiększenie wynosi 30x. Z liczenia 150:2.5 wychodziło 60, a zapomniałem powiększenia z okularu 25mm

Załączone miniatury

  • DSC06387 (2).png
  • DSC06386 (2)o.png
  • DSC06386 (2).png

Użytkownik ANowak edytował ten post 16 marzec 2017 - 22:01

+1
Post rekomendują: HAMAL,

Pozdrawiam, Adam
EQ 3-2, HEQ5, MAK 127, SW 150/750, Pentaflex 80/400, kilka obiektywów, Sony A700, ASI 034 MC, Altair IMX224, okulary 10 i 25 mm

smashcast.tv/astroksiezyc

 


#263
JSC

JSC

    Wega

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 820 postów
  • Skąd:Gdańsk/Słupsk

Wklejam bo mnie zaskoczyło :) http://www.vendian.o...dir3/starcolor/

Kolorek kwazarów:

 

qasar.jpg

 

 


Użytkownik JSC edytował ten post 11 kwiecień 2017 - 19:09

+1
Post rekomendują: Bellatrix,

#264
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

Dzisiaj ujrzałam jedną z bardziej błękitnych gwiazd nocnego nieba. HIP 107123 to niepozorna, 8,8-magnitudowa gwiazda z konstelacji Cefeusza. Znajduje się nieopodal czerwonej zmiennej Mu Cephei (ok 0,34 stopni). Jednak szczegónie mi zależało na obserwacji tego właśnie obiektu, gdyż wg katalogów HIP 107123 posiada bardzo wysoki ujemny wskaźnik barwy: -0,31. Przy powiększeniu 90x w polu widzenia mieśiła się jeszcze Gwiazda Granat ale celowo zrezygnowałam z naszkicowania obu gwiazd (słabiutka błękitna gwiazdka "traciła" barwy wobec rozległej ceglastoczerwonej poświaty roztaczającej się wokół jasnej Mu Cephei. Po wycentrowaniu HIP 107123 dostrzegłam lodowaty, przygaszony, nieco zszarzony błękit. Niezwykle subtelny. Pełen urok prześlicznej gwiazdy można było dostrzec obserwując ją zerkaniem, tak, aby jednocześnie widzieć kolory gwiazd w tle (wobec błękitu HIP 107123 zdawały się one być wyrażnie ciepłe, żółtawe).

Załączone miniatury

  • HIP 107123.png
  • addyt..png
  • addytament.png

+3
Post rekomendują: LibMar, PiotrTheUniverse, HAMAL,

#265
PiotrTheUniverse

PiotrTheUniverse

    Regulus

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPip
  • 121 postów
  • Skąd:Warszawa i okolice

Gwiazda Neptun:)


+2
Post rekomendują: kjacek, Bellatrix,

#266
jutomi

jutomi

    Arktur

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPipPipPipPipPipPip
  • 1095 postów
  • Skąd:Koziegłowy k.Poznania

Jaki kolor ma Sriusz?   :icon_wink:

 

Mała podpowiedź: http://spaceweatherg...i49j93g065eem77

 

JAKI KOLOR MA SYRIUSZ.jpg


+1
Post rekomendują: HAMAL,
"Szczegóły tworzą doskonałość,
a doskonałość nie jest już szczegółem"
Michał Anioł

#267
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

Syriusz jest biały jak śnieg: A0V, (B-V)= 0,0. Ale silne migotanie sprawia, że gwiazda wygląda, jakby miała wiele następujących po sobie w szybkim tempie barw. 


0

#268
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

Podczas pobytu we Wrocławiu, miałam tylko jedną pogodną noc (przez pół godziny ;) ) Zdążyłam zrobić szkic gwiazdy węglowej T Lyrae. Już kiedyś dodawałam jej szkic, ale tym razem warunki obserwacyjne oraz apertura teleskopu były dużo lepsze niż poprzednio. Kolor gwiazdy jest zimno-rdzawo-czereśniowy. Zdecydowanie chłodny i wyróżniający się na tle pozostałych gwiazd widocznych w okularze. 

Załączone miniatury

  • T Lyrae wrocław.png

+2
Post rekomendują: JSC, PiotrTheUniverse,

#269
JSC

JSC

    Wega

  • Społeczność Astropolis
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 820 postów
  • Skąd:Gdańsk/Słupsk

Dzięki za tę gwiazdkę :) Muszę ją koniecznie zobaczyć! Zapisałem już ją sobie  ;)


Użytkownik JSC edytował ten post 23 kwiecień 2017 - 20:27

0

#270
Bellatrix

Bellatrix

    Uxor Orionis

  • Opiekun Celestii
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 967 postów
  • Skąd:Łódź

Dzisiaj przyjrzałam się Kapelli przez okular 25mm, który przy moim teleskopie daje powiększenie 36x. Gwiazda oglądana setki razy, ale dzisiaj ujrzałam ją na niezwykle czystym niebie wraz z otoczeniem, które tworzy wokół niej ciekawy kształt. Prześliczna, złotawo-żółta  Alpha Auriga roztaczająca jasną, rozległą poświatę. Reszta gwiazd w polu widzenia ułożona jest w kształt itery W. Jedna z gwiazd jest białawo-błękitna i odróżnia sie od pozostałych o kremowo-żółtych barwach. Widok prześliczny, wręcz upojny, wpatrywałam się przez ponad pół godziny, a zdawało mi się, że minęło kilka minut. 

Załączone miniatury

  • Kapella i otoczenie.png
  • Kapella i otoczenie stellarium.png

+1
Post rekomendują: ekolog,





Również z jednym lub większą ilością słów kluczowych: Polecamy, barwy gwiazd, typy widmowe

Użytkownicy przeglądający ten temat: 0

0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych użytkowników