Jump to content

Widma gwiazd, czyli co da cię wycisnąć ze Star Analysera


Recommended Posts

  • 4 weeks later...

Pomiędzy obserwacjami miryd, zaćmieniowych i delta Scuti udało mi się zrobić pierwsze zdjęcie widma mirydy R Leo, która właśnie zbliża się do maksimum. Pasma absobcyjne tego olbrzyma klasy M8 robią wrażenie ....

 

rleospectrum.jpg

Link to post
Share on other sites
  • 1 month later...
Guest Piotr

Witam, czy ktoś na tym forum testował Siatkę optyczną 100/200 linii/mm 30x45 dostępną w sklepach internetowych z pomocami dydaktycznymi, jako tańszą alternatywę w stosunku do Star Analysera?

Link to post
Share on other sites

W sklepach takich dostępne są tanie siatki plastikowe i one zazwyczaj mają więcej linii na mm i nie są tak wysokiej jakości. Z lustrzanką i obiektywem można kombinować, ale Star Analysera w układzie z teleskopem i kamerką to nie zastąpi raczej.

Link to post
Share on other sites
  • 7 months later...

Zeszłoroczne co prawda, ale pokazujace możliwości Star Analyzera. Szczególnie obiecująco wyglądają obserwacje miryd, gdyż widma ich charakteryzują sie dość gwałtownymi zmianami .

 

Zmiany w widmie miryd

 

Tak więc dwie gwiazdy Wolfa -Rayeta i jedna LBV - P Cygni oraz zmiany w widmie R Leo:

 

HD192163.jpg

 

hd192641.jpg

 

pcygni.jpg

 

rleo spectrum.jpg

  • Like 5
Link to post
Share on other sites
  • 3 weeks later...

Kolejna porcja widm gwiazd niskiej rozdzielczośći. Tym razem znalazłem czas, aby opracowac widma pięciu gwiazd z gwiazdozbioru Kasjopei. Fajnie widać zmiany w rejonie wodoru zjonizowanego H β 4861. Od emisji w widmie gorącej gammy Cas, poprzez stopniowe pogłębianie linii absorbcyjnych w widmach epsilon Cas i delty Cas, aż do stopniowego ich zaniku i pojawiania się linii metali w widmach alfy Cas i bety Cas.

 

 

Pozdrawiam

 

casiopeia.jpg

  • Like 3
Link to post
Share on other sites

Tym razem porównanie dwóch gwiazd typu B: Spiki - B1V i Regulusa B7V. Ładnie widać pogłębianie linii wodoru Hβ, Hγ i Hδ w widmie Regulusa. Jednocześnie w bardziej gorącej Spice są widoczne linie zjonizowanego helu, które słabną u Regulusa. Zwróćcie uwagę na "znikanie" linii Hδ poprzez pobliskie linie He4121 i He 4144 spowodowane niewielką rozdzielczością mojego układu pomiarowego.

 

 

Pozdrawiam

 

spica i regulus.jpg

  • Like 2
Link to post
Share on other sites

Porównajmy widma dwóch jasnych gwiazd letniego nieba - Deneba i Vegi. Wega to gwiazda typu AO ciągu głównego, natomiast Deneb to nadolbrzym typu A2. Na pierwszy rzut oka widać ogromna różnicę w szerokości linii absorbcyjnych wodoru oraz znacznie większą ilość linii metali u Deneba. Zwróćcie uwagę na linię sodu 5890, 5995, która wystepuje u Deneba a pozostaje niewidoczna u Vegi. Ciekawie zachowuje się linia Mg 4881, która powinna mieć jednakowe nasilenie u obydwu gwiazd. Linia ta "znika" w widmie niskiej rozdzielczości Deneba wskutek istnienia tuż obok linii Ti 4470, 4501 oraz Fe 4520.

 

Vega & Deneb.jpg

  • Like 2
Link to post
Share on other sites
  • 4 years later...

Odświeżam temat, bo trochę mnie interesuje od jakiegoś czasu. Na razie działam w RSpec ze Star Analyserem i kolorową ASI224.

Ostatnio zaczaiłem się na Mizara typu A2V.

Bellatrix na zlocie pokazywała węglówkę Y CVn (La Superba) typu widmowego C7Iab, więc też się zaciekawiłem tą czerwoną gwiazdą.

 

Bezpośrednie porównanie widm, użyty teleskop to SCT 8":

Mizar i La Superba SCT8.jpg

 

Próbowałem przez APO i z 2x mniejszą odległością Star Analysera, ale linie wodoru w widmie Mizara nie były widoczne, węglowe pasma w La Superba widoczne, ale to nie to samo.

 

Analiza w Rspec bez kalibracji czułości spektralnej kamerki:

Mizar A A2V analiza.jpg

 

Pobawiłem się tym programem i udało mi się wykonać korekcję, ostatecznie widmo jaśniejszego składnika Mizara A przedstawia się następująco:

Mizar A A2V analiza z uwzględnieniem charakterystyki kamery.jpg

Dołek w okolicy 7600 angstremów jest spowodowany przez absorpcję światła na cząsteczkach tlenu atmosferycznego, jest to w każdym rejestrowanym widmie z powierzchni Ziemi.

 

Charakterystyka samej kamery wyszła z kolei tak:

Charakterystyka kamery.jpg

Żeby nie było tak dobrze, głęboka czerwień i sama podczerwień jest dość mocno zaburzona m.in. przez absorpcję atmosferycznego tlenu i pary wodnej.

Wynik powyżej 7000 Angstremów (700 nm) jest tylko poglądowy, a że kamera przy okazji łapie podczerwień praktycznie do 1 mikrometra to korzystam z tego.

 

Widmo węglówki Y CVn bez korekcji spektralnej:

La Superba C7Iab bez korekcji czułości kamery.jpg

 

Po korekcji czułości kamery dla typu widmowego M4III:

La Superba C7Iab z korekcją czułości kamery.jpg

 

W maju z grubsza udało się rozpracować X Cnc, węglówkę typu C6II:

57389b0a09e23_XCnc.png.a964f6fd6f763a27c0273a6beb6ca501.png

 

Analiza pasm węgla:

5738a333d1beb_XCncvis.png.34d01d19733eacf5d43e9efe5bc45831.png

 

Wykres porównawczy z www.cfa.harvard.edu/~pberlind/atlas/atframes.html:

imageproxy.gif

 

Bellatrix znalazła na zlocie węglówkę typu C8, jak Lutnia zejdzie niżej na zachód, to przyjrzę się tej gwieździe.

 

Edited by bajastro
  • Like 3
Link to post
Share on other sites
Guest Bellatrix

Bajastro, bardzo miło, że podjąłeś ten niezwykle fascynujący temat. Długo nie mogłam wyjść z podziwu, że takie analizy są dostępne dla astronomów amatorów.

Gdybyś mógł, opisz nam, chociaż z grubsza, na czym polegają badania, jak je wykonujesz i przy użyciu jakiego sprzętu. Oraz jak wygląda dalsza analiza danych. I również jaka jest ich dokładność. Czy jesteś w stanie ocenić przy pomocy tej metody dokładny typ widmowy (np. K5) czy "tylko", że jest to załóżmy gwiazda typu K?

A co do LaSuperby, to jest to: Y CVn. Z kolei ta ciemno-czerwowo-czereśniowa typu widmowego C8, to T Lyrae.

Link to post
Share on other sites

Dzięki Bellatrix, poprawione.

Jest to dostępne dla amatorów, wystarczy kupić Star Analysera, ja mam takiego:

http://www.teleskop-express.de/shop/product_info.php/language/en/info/p3478_StarAnalyser-100---1-25--Blazed-diffraction-grating-for-spectroscopy.html

Przykłady co można z niego wycisnąć są tu:

http://www.rspec-astro.com/star-analyser/

http://www.patonhawksley.co.uk/gallery.html

 

Wygląda jak filtr 1,25" i wkręca się go w nosek kamery jak zwykły filtr. Do dalszej analizy służą programy komputerowe, na razie bawię się 30-dniową wersją RSpec, są też darmowe (miałem problem z plikami, bo nie chciały czytać). Czy da się samemu rozpoznać dokładny typ w warunkach amatorskich, nie wiem. Na pewno widać różnice w wyglądzie widm gwiazd z końca zakresu, np M. Miałbym spory problem rozróżnić np A0 od A2. Jak patrzę to widma C6 i C7 wyglądają w zasadzie tak samo. Bardzo dokładna opcja to nie jest, ale za to najtańsza. Są to widma niskiej rozdzielczości, ostatnio się zdziwiłem, że więcej widać jak widmo jest większe...ale z drugiej strony spada jasność powierzchniowa i odpowiednio dłużej trzeba naświetlać, zwłaszcza przy słabych gwiazdach.

Zwykle ludzie rejestrują widma kamerkami monochromatycznymi (podobnie się to robi jak w astrofoto, tego się uczę powoli), moja jest kolorowa...bo taką mam, pierwotnie miała być do planet i Księżyca. W zasadzie koniecznością jest teleskop z jakimś montażem ze sterowaniem, które uciągnie do 30 s bez poruszenia zdjęcia (tyle muszę naświetlać pojedyncze klatki dla gwiazd ok +7 m). Nie wszystkie klatki wychodzą, więc nagrywam krótkie filmiki i wybieram najlepsze klatki i je stackuję w darmowym programie do stackowania filmików avi planet (AutoStakkert AS!2).

 

Edited by bajastro
  • Like 2
Link to post
Share on other sites

VSpec chyba nie lubi mojego kompa, co chwilę sypie błędami po francusku. W końcu zmusił się do jakiejś współpracy.

Jeszcze nie wiem jak to zapisać w wersji edytowalnej i jak oznaczać wybrane linie widmowe z katalogu, żeby nie robić tego zupełnie ręcznie.

Na razie wrzucam wyeksportowany plik obrazkowy dla Arcturusa (widmo skalibrowane względem czułości spektralnej kamery):

 

arcturus sct WYNIK.png

Rozdzielczość ok 4 Å / pix, do 6600 Å jest nieźle, powyżej są pasma absorpcyjne atmosferycznego tlenu i wody.

  • Like 1
Link to post
Share on other sites

Na zlot pojechałem w ostatniej chwili i nie brałem wszystkiego, dobrze że Adamo miał jeszcze wolne miejsca :brawo: .

Do wizuala za bardzo się nie nadaje, widma za krótkie i za ciemne.

W ogóle to chciałem sprawdzić czy będzie widać jakieś linie widmowe i kupiłem go razem z ASI. W miarę jedzenia apetyt rośnie i już nie starcza mi tylko to czy coś widać i rozpocząłem analizy i trochę czasu mi z tym schodzi.

Programy przynajmniej dla mnie za łatwe nie są, a VSpec to w ogóle kombajn...można nim wyznaczać temperatury gwiazd na podstawie dopasowania krzywej Plancka i nawet prędkość rotacji gwiazdy z poszerzenia linii widmowych.

Wygląda na to, że program jest zrobiony pod zastosowania naukowe, być może da się z porządnie obrobionych wykresów wyznaczyć nawet prędkości radialne gwiazd (po dokładnym skalibrowaniu widm na liniach wzorcowych lamp spektralnych). Przy mojej rozdzielczości nie wiem czy to jest możliwe, choć wzorce do kalibracji są na każdej ulicy - to chyba tylko jedyny użytek z LP :g:

Na razie interesują mnie typy widmowe, a przy okazji dużo można się dowiedzieć o samych gwiazdach. Węglówki są szczególnie ciekawe, bo mają rozległe pasma absorpcyjne dwuatomowych cząsteczek węgla i prostych związków chemicznych np. CN, a gwiazdy z końca typu M mają sporo pasm TiO.

 

Dziwna sprawa, ostatnie posty są z 2012 r. a w innych miejscach sporadycznie trochę nowsze. Czyżby temat szybko znudził i ciekawsze jest focenie DS-ów?

LibMar, a czemu chcesz się tym zająć dopiero w 2018 r.?

Edited by bajastro
  • Like 1
Link to post
Share on other sites

LibMar, a czemu chcesz się tym zająć dopiero w 2018 r.?

 

Studiując mam praktycznie 3 miesiące wolnego czasu (lipiec-wrzesień), reszta czasu to nauka i pisanie artykułów. Tylko sporadyczne wypady pod nocne niebo, czyli 1-2 na miesiąc (zimą ciut częściej z powodu nadmiaru jasnych komet). A to, co chcę robić podczas kolejnego lata (2017), będzie wymagało nowego sprzętu (a właściwie byłaby to wymiana na inny model). Z tego powodu budżet na 2017 rok się wyczerpał i trzeba rozpatrywać kolejny :D

 

Musiałbym jeszcze poczytać co jeszcze można robić ze Star Analyserem, bo to jest ciekawa sprawa :)

Link to post
Share on other sites

Riklaunim, na Astromaniaku znalazłem Twoje dokonania na planetach:

http://www.astromaniak.pl/viewtopic.php?t=10413&f=4

Szacun

 

W ogóle jest atlas widm dla amatorów, w zasadzie był, ale już nie jest dostępny, bo ma być wydany oficjalnie atlas z widmami, więc będzie zastrzeżony prawami autorskimi. A był naprawdę fajny:

http://www.ursusmajor.ch/astrospektroskopie/richard-walkers-page/

Teraz trzeba będzie bulić, ale mam ostatnią wersję, gdy była jeszcze dostępna za darmo po angielsku. Gościu analizował: gwiazdy wszystkich typów, nowe, mgławice emisyjne i planetarne, galaktyki, pasma metanu w gazowych planetach, linie emisyjne lamp ulicznych i nawet widmo pioruna.

 

Link to post
Share on other sites

Dla gwiazd też są, ale zwykle nieopisane albo opisane ale tylko ogólnikowo i wyglądają jak z lat 90-tych. A w tym atlasie były kolorowe...w sam raz dla amatorów. Moje wykresy też za bardzo nie odbiegają od czarno białego standardu, przynajmniej tyle, że z kamery obraz mam od razu w kolorze :D

Przy mojej pierwszej węglówce sporo się naszukałem, zanim znalazłem widmo takie jak moje...bo nie pasowało do żadnej ze znanych kategorii od O do M. Ponadto programy nawet te komercyjne nie mają uwzględnionych widm referencyjnych dla tych niestandardowych gwiazd. Żeby uzyskać dobre widma dla węglówek, muszę czułość kamery kalibrować dla typu M, bo temperatura barwowa jest najbliższa. W komercyjnym RSpec zalecają kalibrację na Wedze, a w VSpec jest aż 20 gwiazd referencyjnych do wyznaczania charakterystyki spektralnej kamery. Z moich analiz wynika, że Wega nie wystarczy, bo ma zupełnie inny rozkład promieniowania, niż gwiazda czerwona i powstają spore różnice w wyglądzie wykresu, zwłaszcza w czerwonej części widma, gdzie kamera nie jest tak czuła jak w zielonej części.

W atlasie dla amatorów były opisane wszystkie pasma nawet takich czerwonych rarytasów, a nie tylko gołe wykresy jakie są na stronie z Harvardu :angry:

Cena atlasu ma być ok. 60 brytyjskich F, a sama książka pojawi się w 2017 r.

 

Te podlinkowane przez Ciebie planetarki mają oznaczone linie i na pewno się przydadzą w identyfikacji pierwiastków, w jakich świecą mgławice. Ale najpierw montaż trzeba będzie stuningować, bo nie pociągnę tak długich czasów bez użycia guidera, żeby złapać widmo planetarki (a kamerę mam tylko jedną). I druga sprawa: coś trzeba będzie zrobić z tym nieszczęsnym amp glow w ASI224 na dłuższych czasach.

Edited by bajastro
Link to post
Share on other sites

Cieszę się że wątek o spektroskopii ożywa. Sam również jakiś czas temu zainteresowałem się spektroskopią. Zacząłem od Rspec'a a teraz używam VSpec. Niestety błędy to chyba przypadłość tego softu. Zacząłem poszukiwania czegoś innego do obróbki. Do wyboru jest jeszcze BASS oraz ISIS. Pierwszy testowałem i wygląda obiecująco (działa i nie sypie się) w kolejce czeka ISIS, Pozdrawiam

Link to post
Share on other sites

Nad południową Polską przewalają się chmury, wczorajszej nocy w chmurach łapałem widmo Wegi. Teleskop miałem ciepły, a nie chciało mi się czekać, aż się schłodzi, pomimo tego linie wodorowe Balmera są widoczne od razu, ale takie trochę plackowate. Linia Ca-K, na którą liczyłem, tak się rozmyła, że jest na poziomie szumu. W lepszych warunkach do niej wrócę. Tymczasem testuję nowy soft do analizy danych, program BASS. Wygląda ciekawie, póki co jest najbardziej przyjazny z darmowych. Dzięki za info oph :)

 

Wynik dotychczasowego poznawania opcji tego programu przedstawia się następująco:

 

Wega widmo.png

 

Końcowe złożenie to przysłowiowy paint :D

 

Udało mi się też złapać w chmurach T Lyrae. Piękna węglóweczka typu C8, ta gwiazda praktycznie nic nie świeci w niebieskiej części widma. Te pasma węgla w atmosferze tej gwiazdy są tak gęste, że dopiero przepuszczają światło od koloru zielonego. Jak obrobię widmo, to wrzucę wyniki i zrobię porównanie z C6 i C7. Gdzieś widziałem, że jest węglówka C9, tylko nie pamiętam która to byłą, bo widmo może być jeszcze ciekawsze. Dzięki Bellatrix, wygląda na to, że z tych węglówek zrobił się ciekawy projekt obserwacyjny.

Edited by bajastro
  • Like 3
Link to post
Share on other sites
Guest Bellatrix

WZ Cassiopeiae jest typu C9. Tutaj masz dość obszerną listę węglówek z wszystkimi ich podstawowymi danymi: https://www.astroleague.org/files/obsclubs/CarbonStar/CarbonStar-List.pdf

 

Bardzo mnie cieszą te Twoje analizy widma. Temat mi bardzo bliski z punktu widzenia teorii. Ale gdy widzę, że ktoś się tym zajmuje w praktyce, to aż serce rośnie ze szczęścia. Pamiętam, jak wspominałeś, że łatwiej jest wykonać pomiary, a następnie zestawić je i porównać z wykresami wzorcowymi, dla gwiazd późnych typów widmowych. A tu nagle Wegę analizujesz, brawo. Wega prześliczna, bielusia jak śnieg.

T Lyr, jak pewnie zauważyłeś jest głęboko czerwona, bez żółtawego poblasku. Ciekawe czy emituje znaczną część światła w podczerwieni..

Link to post
Share on other sites

Wega najwięcej emituje światła w niebieskiej części widma, zielonego ma mniej, ale po nałożeniu na to krzywej czułości oka, która jest największa dla ok 555 nm, wyjdzie na białą.

Węglówki emitują znaczną część promieniowania w podczerwieni, fajnie jest to widzieć "live" na podglądzie z kamery, bez analizy, widmo T Lyrae prosto z kamery wygląda tak (stack planetarny 4x10 s):

 

HIP 90883 C8 d_AS_p70_stack 4x10s.png

Fioletowo-niebieska część z prawej strony to już jest podczerwień, tak to kolorowa kamera rejestruje.

 

Dzięki za listę, mamy tylko 3 węglówki C9, które są mocno zmienne...trzeba będzie polować w okolicy maksimum jasności, bo jak trafię w minimum przy jasności +11 mag, to nie wiem czy sprzęt da radę. C8 już była słaba, do tego jeszcze chmury, ale aż takiej zmienności nie wykazuje. Jak Kasjopeja będzie na zachodniej części nieba, to zapoluję na WZ Cas.

Edited by bajastro
  • Like 3
Link to post
Share on other sites
Guest Bellatrix

Bajastro, mam dla Ciebie coś urokliwego... Niby nie węglówka, ani nawet emka. HIP 8626, 6,5-magnitudowa gwiazda, nadolbrzym typu widmowego K5 o wskaźniku barwy... 2,21 :) Dzisiaj ją obserwowałam i muszę przyznać, że jest na co popatrzeć. Ma piękny ceglasto-czerwony kolor z żółtawym środkiem.

post-29939-0-17037500-1474578406.png

Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

  • Our picks

    • Big Bang remnant - Ursa Major Arc or UMa Arc
      Tytuł nieco przekorny bo nie chodzi tu oczywiście o Wielki Wybuch ale ... zacznijmy od początku.
       
      W roku 1997 Peter McCullough używając eksperymentalnej kamery nagrał w paśmie Ha długą na 2 stopnie prostą linie przecinajacą niebo.
       
      Peter McCullough na konferencji pokazał fotografię Robertowi Benjamin i obaj byli pod wrażeniem - padło nawet stwierdzenie: “In astronomy, you never see perfectly straight lines in the sky,”
        • Like
      • 16 replies
    • Jeśli coś jest głupie, ale działa, to nie jest głupie - o nietypowych rozwiązaniach sprzętowych
      Sformułowanie, które można znaleźć w internetach jako jedno z "praw Murphy'ego" przyszło mi na myśl, gdy kolejny raz przeglądałem zdjęcia na telefonie z ostatniego zlotu, mając z tyłu głowy najgłośniejszy marsjański temat na forum. Do rzeczy - jakie macie (bardzo) nietypowe patenty na usprawnienie sprzętu astronomicznego bądź jakieś kreatywne improwizacje w razie awarii czy niezabrania jakiegoś elementu sprzętu  Obstawiam, że @HAMAL mógłby samodzielnie wypełnić treścią taki wątek.
        • Haha
        • Like
      • 21 replies
    • MARS 2020 - mapa albedo powierzchni + pełny obrót 3D  (tutorial gratis)
      Dzisiejszej nocy mamy opozycję Marsa więc to chyba dobry moment żeby zaprezentować wyniki mojego wrześniowego projektu. Pogody ostatnio jak na lekarstwo – od początku października praktycznie nie udało mi się fotografować. Na szczęście wrzesień dopisał jeśli chodzi o warunki seeingowe i udało mi się skończyć długo planowany projekt pełnej mapy powierzchni (struktur albedo) Marsa.
        • Like
      • 130 replies
    • Aktualizacja silnika Astropolis - zgłaszanie uwag
      Dzisiaj zaktualizowaliśmy silnik Astropolis do najnowszej wersji (głównie z powodów bezpieczeństwa). Najpoważniejsze błędy zostały już naprawione, ale ponieważ aktualizacja jest dosyć rozbudowana (dotyczy także wyglądu), drobnych problemów na pewno jest więcej. Bez was ich nie namierzymy. Dlatego bardzo proszę o pomoc i wrzucanie tu informacji o napotkanych problemach/błędach.
      • 247 replies
    • Insight Investment Astrophotographer of the Year 2020 – mój mały-wielki sukces :)
      Jestem raczej osobą która nie lubi się chwalić i przechwalać… ale tym razem jest to wydarzenie dla mnie tak ważne, że postanowiłem podzielić się z Wami tą niezwykle radosną dla mnie wiadomością.
       
      Moja praca zajęła pierwsze miejsce w kategorii „Planety, komety i asteroidy” podczas tegorocznego konkursu Insight Investment Astronomy Photographer of the Year 2020.
        • Like
      • 85 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.