Jump to content

Obiekt Tygodnia 06.01.2015 - NGC 2261 (Zmienna Mgławica Hubble'a)


 Share

Recommended Posts

Zimowe część Drogi Mlecznej, choć znacznie mniej efektowna od tej, którą możemy podziwiać latem, kryje mnóstwo różnorodnych obiektów mgławicowych. Oprócz niezliczonych gromad otwartych, wielu mgławic planetarnych i emisyjnych, posiadacze niewielkich teleskopów odnajdą też w niej kilka mgławic refleksyjnych. Chyba najbardziej wyjątkową, a jednocześnie stosunkowo łatwą do obserwacji jest NGC 2261. Jeśli jeszcze jej nie widziałeś, koniecznie spróbuj na nią zapolować.

 

W północnej części Jednorożca, nieco około 3° na południe od dość jasnej (3,3mag) gwiazdy ξ Gem odnajdziemy inną widoczną gołym okiem gwiazdę 15 Mon (o jasności 4,5mag), znajdującą się w centrum zanurzonej w mgławicy gromady NGC 2264 (gromadę nazywa się czasem Choinką, natomiast część mgławicy znana jest pod nazwą Stożek). Nieco ponad 1 stopień pod tą gwiazdą odnajdziemy niepozorną mgławicę refleksyjną – NGC 2261, która jest jedną z najbardziej tajemniczych mgławic naszego nieba.

 

NGC2261A.jpg

 

Mgławica ta została odkryta jeszcze w 1783 roku przez Wiliama Herschela, jednak to dopiero Hubble w 1916 roku zauważył, że mgławica zmienia jasność i kształt, a zmiany te zachodzą z miesiąca na miesiąc. Od tamtego czasu NGC 2261 nazywana jest Zmienną Mgławicą Hubble’a. Mgławica ma nieregularny kształt, zbliżony trochę do równoramiennego trójkąta o podstawie długości około 2’ i wysokości około 3’, na którego szczycie znajduje się gwiazda zmienna R Mon. Jasność tej gwiazdy zmienia się nieregularnie w zakresie od około 10mag do około 13,5mag. Jasność całkowita mgławicy natomiast zmienia się w zakresie mniej więcej 9mag – 11mag. Co więcej, zmiany jasności mgławicy nie są skorelowane ze zmianami jasności gwiazdy, a do tego zmieniają się również struktury widoczne wewnątrz tej mgławicy! Niektóre z ciemnych struktur widocznych w mgławicy poruszają się z prędkością, która wydaje się być większa od prędkości światła. Zjawisko to tłumaczone jest obecnością gęstych obłoków pyłu krążących wokół R Mon, które od czasu do czasu zasłaniają tę gwiazdę, rzucając cień na mgławicę i właśnie ten cień obserwowany jest jako ciemne struktury wędrujące przez mgławicę. Gwiazda oświetlająca mgławicę jest gwiazdą typu Herbig Ae/Be, czyli obiektem bardzo młodym, który jeszcze nie dotarł do ciągu głównego. Źródłem energii takiej gwiazdy jest zapadanie się grawitacyjne, podczas gdy dla gwiazd ciągu głównego jest to termojądrowe „spalanie” wodoru.

 

Ngc2261.jpg

źródło: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/af/Ngc2261.jpg

 

W okolicy maksimum jasności, Zmienną Mgławicę Hubble’a można dostrzec już w małej lornetce, przy czym wygląda ona w niej jak malutkie rozmycie R Mon rozciągające się na północ od gwiazdy. W czasie, kiedy jasność mgławicy jest bliska minimum, aby ją dostrzec potrzebny jest już teleskop o średnicy rzędu 10 - 15 cm. Ze względu na stosunkowo dużą jasność powierzchniową, mgławicę tę można obserwować również na niebie, któremu pod względem skażenia światłem daleko do ideału. Oczywiście, aby ją na takim niebie dostrzec będziemy potrzebować sprzętu o większej aperturze. W teleskopie, nawet przy niezbyt dużym powiększeniu mgławica wygląda intrygująco. Na pierwszy rzut oka przypomina ona do złudzenia miniaturową kometę o jasnym jądrze (R Mon), malutkiej głowie i stosunkowo krótkim, ale jasnym i szerokim, lekko zakrzywionym warkoczu. Duża jasność powierzchniowa obiektu pozwala na używanie dużych powiększeń. Jeśli obserwujesz NGC 2261 podczas dobrego seeingu, nie obawiaj się używać powiększeń rzędu 200x i większych. Pozwolą one (zwłaszcza w większych teleskopach) na dostrzeżenie niejednorodnej struktury tego obiektu.

 

Spróbuj i daj znać jak poszło!

  • Like 8
Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

  • Recently Browsing   0 members

    • No registered users viewing this page.
  • Our picks

    • Droga Mleczna w dwóch gigapikselach
      Zdjęcie jest mozaiką 110 kadrów, każdy po 4 minuty ekspozycji na ISO 400. Wykorzystałem dwa teleskopy Takahashi Epsilon 130D i dwa aparaty Nikon D810A zamocowane na montażu Losmandy G11 wynajętym na miejscu. Teleskopy były ustawione względem siebie pod lekkim kątem, aby umożliwić fotografowanie dwóch fragmentów mozaiki za jednym razem.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 47 replies
    • Przelot ISS z ogniskowej 2350 mm
      Cześć, po kilku podejściach w końcu udało mi się odpowiednio przygotować cały sprzęt i nadążyć za ISS bez stracenia jej ani razu z pola widzenia. Wykorzystałem do tego montaż Rainbow RST-135, który posiada sprzętową możliwość śledzenia satelitów.
      Celestron Edge 9,25" + ZWO ASI183MM. Czas ekspozycji 6 ms na klatkę, końcowy film składa się z grup 40 klatek stackowanych, wyostrzanych i powiększonych 250%.
      W przyszłości chciałbym wrócić do tematu z kamerką ASI174MM, która z barlowem 2x da mi podobną skalę, ale 5-6 razy większą liczbę klatek na sekundę.
      Poniżej film z przelotu, na dole najlepsza klatka.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 70 replies
    • Big Bang remnant - Ursa Major Arc or UMa Arc
      Tytuł nieco przekorny bo nie chodzi tu oczywiście o Wielki Wybuch ale ... zacznijmy od początku.
       
      W roku 1997 Peter McCullough używając eksperymentalnej kamery nagrał w paśmie Ha długą na 2 stopnie prostą linie przecinajacą niebo.
       
      Peter McCullough na konferencji pokazał fotografię Robertowi Benjamin i obaj byli pod wrażeniem - padło nawet stwierdzenie: “In astronomy, you never see perfectly straight lines in the sky,”
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 16 replies
    • Jeśli coś jest głupie, ale działa, to nie jest głupie - o nietypowych rozwiązaniach sprzętowych
      Sformułowanie, które można znaleźć w internetach jako jedno z "praw Murphy'ego" przyszło mi na myśl, gdy kolejny raz przeglądałem zdjęcia na telefonie z ostatniego zlotu, mając z tyłu głowy najgłośniejszy marsjański temat na forum. Do rzeczy - jakie macie (bardzo) nietypowe patenty na usprawnienie sprzętu astronomicznego bądź jakieś kreatywne improwizacje w razie awarii czy niezabrania jakiegoś elementu sprzętu  Obstawiam, że @HAMAL mógłby samodzielnie wypełnić treścią taki wątek.
        • Haha
        • Like
      • 43 replies
    • MARS 2020 - mapa albedo powierzchni + pełny obrót 3D  (tutorial gratis)
      Dzisiejszej nocy mamy opozycję Marsa więc to chyba dobry moment żeby zaprezentować wyniki mojego wrześniowego projektu. Pogody ostatnio jak na lekarstwo – od początku października praktycznie nie udało mi się fotografować. Na szczęście wrzesień dopisał jeśli chodzi o warunki seeingowe i udało mi się skończyć długo planowany projekt pełnej mapy powierzchni (struktur albedo) Marsa.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 134 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.