Skocz do zawartości
Bellatrix

POŁUDNIOWE PLEJADY- gromada otwarta IC 2602

Rekomendowane odpowiedzi

POŁUDNIOWE PLEJADY

Gromada otwarta IC 2602
 

image.png 



W obszarze konstelacji Kila (Carina) znajduje się jeden ze skarbów Południowego Nieboskłonu- piękna, błękitna gromada otwarta IC 2602. Innym oznaczeniem tego obiektu jest Caldwell 102, zarazem ostatni z obiektów w katalogu Caldwella. Podobnie jak Plejady (M 45), gromada z Kila jest z łatwością dostrzegalna nieuzbrojonym okiem. Jej średnica jest szacowana na blisko 100 minut kątowych. Południowe Plejady to jeden z ważniejszych obiektów głębokiego nieba znajdujących się w obfitej części Drogi Mlecznej, będącej w obszarze gwiazdozbioru Kila. Zarówno Plejady (M45), jak i IC 2602 są skupiskiem młodych , gorących, błękitnych gwiazd, oddalonych od Ziemi o ok. 500 l.ś. Ich wiek jest szacowany na blisko 50 mln lat (niektóre źródła podają nawet, że 30 mln lat). Dla porównania: Plejady są w przybliżeniu dwa razy starsze, a ich wiek wylicza się na ok. 100 mln lat. Gromada liczy ok. 60 gwiazd, w tym co najmniej 30 jaśniejszych od wartości 9 magnitudo. Sześć gwiazd mieści się w przedziale 2,8- 4,3m. Minimum 23 gwiazdy gromady należą do typów widmowych B- A, reszta zalicza się do typów F- K. W odróżnieniu od M45. Obserwuje się względnie wysokie wartości rotacji gwiazd składowych gromady. Świadczy to m.in. o młodym wieku obiektu. Gwiazdy gromady IC 2602 zaliczają się do asocjacji OB Skorpiona- Centaura, szeroko rozproszonej po nieboskłonie, ale mogącej mieć wspólne pochodzenie.
Południowe Plejady posiadają jedną wyjątkowo jasną gwiazdę, wyraźnie odznaczającą się pod tym względem na tle reszty składowych. Jest nią Theta Carinae.

 

image.png

 

Theta Carinae jest spektroskopowo podwójną, niezwykle gorącą, niebieską gwiazdą ciągu głównego. Zalicza się do typu widmowego B0Vp o jasności wizualnej 2,8m. Jest to obiekt o nietypowych parametrach fizyko- chemicznych, o czym świadczy rozszerzenie typu widmowego („p”- peculiar, osobliwy). Theta Carinae wykazuje podwyższony w stosunku do większości gwiazd udział krzemu w zewnętrznych warstwach atmosfery. Komponent A jest blisko 16.000 razy jaśniejszy od Słońca oraz 5,5- krotnie od niego większy. Silna utrata masy oraz jej wyrzut do otaczającej przestrzeni, sprawia, że gorący gaz wodorowy zderza się z drobinami materii międzygwiazdowej, czego rezultatem jest m.in. emisja promieniowania rentgenowskiego (X). Temperatura powierzchni Theta Carinae jest bliska 30.000 K, a jej  wskaźnik barwy osiąga bardzo wysoką ujemną wartość: -0,22. Istnieją wzmianki w literaturze, wg których theta Carinae jest tzw. błękitnym maruderem i pod względem parametrów widmowych stanowi niejako typ pośredni pomiędzy typem O oraz B. Wiatr gwiazdowy thety Carinae jest dość rozrzedzony, ale za to intensywność promieniowania X jest wyjątkowo wysoka.

HD 92536- gwiazda ciągu głównego, typu widmowego B8. Wykazuje jasność 6,3m. Jest intensywnie błękitna. Wskaźnik barwy wynosi -0,07.

V518 Carinae- niezwykła gorąca gwiazda typu widmowego Be, zlokalizowana ok. 6’ na południowy zachód od Theta Carinae. Temperaturowo zalicza się do typu B3/5V. Wykazuje wyjątkowo wysoki ujemny wskaźnik koloru: -0,14. Jest jedną  jaśniejszych gwiazd gromady: 4,8m. Gwiazdę charakteryzuje obecność pasm emisyjnych wodoru. Pochodzą one od wzbudzonych atomów materii wodorowej formującej dysk dookoła gwiazdy. Wbrew pozorom, gwiazdy Be nie należą do skrajnej rzadkości. Uczeni szacują, że stanowią one blisko 20% wszystkich błękitnych gwiazd typu widmowego Be. V518 jest gwiazdą zmienną o zakresie zmian jasności 4,60- 4,76m.
 

Podobnie jak M45, Południowe Plejady najlepiej prezentują się w lornetce lub w okularze teleskopu o niewielkim powiększeniu, tak aby można było ujrzeć cały obiekt w jednym polu widzenia. Mimo porównań do Plejad, IC 2602 nie posiada charakterystycznego dla M45 zarysu „wozu”. Za to tworzy ona dwa wyraźne skupiska gwiazd.
Podobieństwem obu gromad jest ich znaczna jasność wizualna. Obydwie są doskonale widoczne gołym okiem i składają się z gorących, błękitnych komponentów.

0,7 stopnia na południe od IC 2602 znajduje się kolejny interesujący obiekt, 8- magnitudowa gromada otwarta: Melotte 101, również warta chwili uwagi. Jest wspaniale widoczna przy powiększeniu ok. 75x.

 

image.png

 

 -------------------------------------------------------------

Źródło:

T. Doyle: „Massive Stars: Theta Carina”, 2017.

M. Mobberley: „The Caldwell Objects and How to Observe Them”, str. 210- 211.

S. J. O'Meara: „Deep-Sky Companions: Southern Gems”, str. 182- 183.

R. Burnham: “Burnham’s Celestial Handbook”, str. 471.

M.E. Bakich: “1,001 Celestial Wonders to See Before You Die”, str. 71- 72.
Prof. J. Kaller- notatki.

  • Lubię 4

Udostępnij tę odpowiedź


Odnośnik do odpowiedzi
Udostępnij na innych stronach
Napisano (edytowane)

Ciekawie podany temat. Jeśli można dodam zdjęcie gromady jakie kiedyś popełniłem.

ic2602_2013_1000_v2.jpg

 

 

Edytowane przez MaPa
  • Lubię 4

Udostępnij tę odpowiedź


Odnośnik do odpowiedzi
Udostępnij na innych stronach

Śliczne. A powiedz, czemu wokół jasnych gwiazd są widoczne takie drobniutkie "promienie"? Bo to chyba nie są "spajki"? Zdjęcie było zrobione refraktorem?

Udostępnij tę odpowiedź


Odnośnik do odpowiedzi
Udostępnij na innych stronach
Napisano (edytowane)

Miałem problem z optyką :) ale usunąłem go po powrocie z wyprawy do Namibii. Takie spajki wychodziły na jaśniejszych gwiazdach z tamtego okresu.

Zdjęcie powstało z kanałów RGB.

Pewnie go mam "do góry nogami" :)

Edytowane przez MaPa
  • Lubię 1

Udostępnij tę odpowiedź


Odnośnik do odpowiedzi
Udostępnij na innych stronach

Każdy by chciał takie "problemy" ;) Te drobniutkie iskierki wokół gwiazd są prześliczne!

Udostępnij tę odpowiedź


Odnośnik do odpowiedzi
Udostępnij na innych stronach

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Jedynie zarejestrowani użytkownicy mogą komentować zawartość tej strony.

Zarejestruj nowe konto

Załóż nowe konto. To bardzo proste!

Zarejestruj się

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się poniżej.

Zaloguj się

  • Przeglądający   0 użytkowników

    Brak zarejestrowanych użytkowników przeglądających tę stronę.

  • Polecana zawartość

    • SN 2018hhn - "polska" supernowa w UGC 12222
      Dziś mam przyjemność poinformować, że jest już potwierdzenie - obserwacja spektroskopowa wykonana na 2-metrowym Liverpool Telescope (La Palma, Wyspy Kanaryjskie). Okazuje się, że mamy do czynienia z supernową typu Ia. Poniżej widmo SN 2018hhn z charakterystyczną, silną linią absorpcyjną SiII.
        • Dziękuję
        • Lubię
      • 11 odpowiedzi
    • Zbiórka: Obserwatorium do poszukiwania nowych planet pozasłonecznych
      W związku z sąsiednim wątkiem o zasadach przyjmowania stypendiów, po Waszej radzie zdecydowałem się założyć zbiórkę crowdfundingową na portalu zrzutka.pl. W tym wątku będę informował o wszelkich aktualizacjach, przychodzących także po zakończeniu.
        • Kocham
        • Dziękuję
        • Lubię
      • 80 odpowiedzi
    • Mamy polską zmienną typu R Coronae Borealis (RCB)! (albo z dyskiem protoplanetarnym?)
      W ten weekend, korzystając z danych ASAS-SN (All Sky Automated Survey for Supernovae), wykryłem nieznaną do tej pory zmienną typu R Coronae Borealis. To jedna z najrzadszych typów gwiazd zmiennych - do tej pory odnaleziono zaledwie ~150. Ich poszukiwanie nie należy do najprostszych, gdyż swoimi wskaźnikami barwy (B-V, J-K etc.) nie wyróżniają się zbytnio, dlatego szybciej jest przeszukać krzywe blasku.
        • Lubię
      • 14 odpowiedzi
    • Odkrycia 144 gwiazd zmiennych
      W tym temacie przedstawiam wyniki trwającego pół roku amatorskiego projektu, którego celem było wyszukiwanie nowych gwiazd zmiennych. Podsumowując, udało mi się znaleźć 144 gwiazdy zmienne, jedna z nich to współodkrycie z Gabrielem Murawskim - układ binarny o znacznej ekscentryczności. Postanowiłem więc zakończyć projekt, by móc zając się tematem spektroskopii średnich rozdzielczości.
        • Kocham
        • Dziękuję
        • Lubię
      • 9 odpowiedzi
    • Poszukiwanie nowych mgławic planetarnych
      Witam,
       
      Przed chwilą otrzymałem maila o nowym odkryciu kandydatki na mgławicę planetarną, która otrzymała oznaczenie Mur 1. Oprócz tego, znalazłem także interesujący region (H II lub YSO), który uzyskał oznaczenie Mur Object 1. O co chodzi i co to są za znaleziska? Już wszystko wyjaśniam
       
      Kilka tygodni temu skontaktowałem się z francuzem Trygve Prestgardem, którego często można spotkać wśród takich projektów, jak SOHO Comets czy VSX (bardzo rzadkie zmienne, np. typu R Coronae Borealis czy YSO). Obecnie skupia się na poszukiwaniu nowych mgławic planetarnych na zdjęciach z obserwatoriów, mając na koncie kilkadziesiąt takich obiektów. Postanowiłem spróbować i poświęciłem na to około 15-20 godzin. Efekt? Dwa nowe znaleziska, które dostały oznaczenia na podstawie mojego nazwiska: Mur 1 oraz Mur Object 1.
       

      Possible Planetary Nebula - Mur 1
       
      Okazuje się, że na niebie wciąż nieco przeoczono, a do nich należą np. mgławice planetarne. Na chwilę obecną są to jedynie kandydatki, określane na podstawie widoczności w różnych pasmach (DSS, PANSTARRS, DECaPS, AllWISE). Kolejnym celem będzie określenie spektrum, co ma zweryfikować charakter PN (planetary nebula) obiektu. Od strony egzoplanet, możemy porównać do sytuacji, kiedy odnaleźliśmy powtarzalne tranzyty obiektu mogącego być rozmiarami planetą, ale trzeba jeszcze sprawdzić jego masę metodą radialną.
       
      Trzeba wspomnieć, że rzadko są to wyjątkowe źródła - są słabe (>17 mag), małe kątowo i rzadko kiedy ukazują swoje piękne kolory. Bo te jaśniejsze już wykryto wcześniej
       
      Oraz pozycja Mur 1 w programie Stellarium. Jak widać, z Polski go nie zobaczymy, bowiem leży w konstelacji Kila. Jest bardzo słaby (19-20 mag), więc jego rejestracja wymaga nieco poświęcenia.

       
      Na początku przyszłego roku zostanie opublikowany artykuł z nowymi znaleziskami, wśród których pojawi się powyższy obiekt. Prowadzi go również Francuz (Pascal Le Du), więc można spodziewać się, że raczej nie będzie on po angielsku Również wtedy będziemy mogli wyszukać go m.in. w bazie Simbad/VizieR czy HASH (http://hashpn.space/). Na chwilę obecną jedynie przekazując tę informację dalej.
       
      A tak z kolei wygląda Mur Object 1 - nie jest to mgławica planetarna, choć przypomina wyglądem. Zdaje mi się, że jeszcze będzie dokładniej sprawdzone co to takiego jest. Leży w konstelacji Żagla (także niebo południowe).

      Jaka jest efektywność? Przez kilkanaście godzin odnalazłem 9 podejrzanych celów, z czego dwa okazały się trafione - jeden znany (ale nieopublikowany jeszcze w Simbad) oraz Mur 1. Oprócz tego, Mur Object 1. Pozostała szóstka to pięć słabych galaktyk oraz jedna gwiazda (która wydawała się nieco bardziej rozmyta niż reszta w kadrze, ale jednak to gwiazda).
       
      Bardzo fajny projekt, który postaram się rozwinąć nieco bardziej, u boku poszukiwania nowych egzoplanet
        • Kocham
        • Lubię
      • 7 odpowiedzi
×

Powiadomienie o plikach cookie

Umieściliśmy na Twoim urządzeniu pliki cookie, aby pomóc Ci usprawnić przeglądanie strony. Możesz dostosować ustawienia plików cookie, w przeciwnym wypadku zakładamy, że wyrażasz na to zgodę.