Jump to content
Tayson

Tajemnica pewnego teleskopu ?!?!?

Recommended Posts

Posted (edited)

Hej.

Mam dośc nietypową sprawę.

 

Moja dobra znajoma Edyta Pilska (z Fromborka) próbuje rozwiazac zagadkę pewnego teleskopu.

Chodzi o instrument optyczny znajdujący się obecnie we Fromborku. Sprzet przebył długą drogę. Wyprodukowany prawdopodobnie w okolichach 1910r. Znajdował w Gdański, Warszawie, Krakowie.

Brak szczegółowych informacji o jego transporcie, osobach użytkujących.

 

Mozę ktoś z Was ma jakies zdjęcia tego teleskopu.

Działał on na pewno w latach 30tych w ktoryms z obserwatorium w Gdańsku

 

Poza tym może ktoś rozpozna dziadka, wujka, stryjka z tej fotografii.

To prawdopodobnie delegacja z Niemiec rok ok 1938r, kopuła obserwatorium w mieście Gdańsk.

Spytajcie sie swojego dziadka i babci, czy kiedykolwiek, cokolwiek słyszeli o takim instrumencie w Polsce.

 

 

Dzieki za pomomoc.

 

Prawa autorskie do zdjęć Edyta Pilska/Lucjan Newelski

Są to niepublikowane zdjęcia z płyt szklanych.

 

Jeżeli ktoś może to proszę o udostępnienie tematu na swoim fejsie. 

 

 

teleskp2.thumb.jpg.d6c38844c69676947661144b976c4433.jpg

teleskop1.thumb.jpg.efcbce177bae3a70474fe0272393ff96.jpg

 

Edited by Tayson
  • Like 4

Share this post


Link to post
Share on other sites

A Pan Lucjan .... (czy jeszcze jest wśród nas?)... skoro ma coś wspólnego ze zdjęciami na pewno by wiedział (sorki za częściowy OT)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zyje i ma sie dobrze. Wczoraj rozmawialismy na jajku w PTMA Warszawa.

Niestety nie zna tej historii. Tzn jako mlodzienc widzial go w Gdańsku, ale nic wiecej.

  • Love 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Wspaniały stary instrument!

Refraktor Fraunhofera + kamera fotograficzna Petzvala na płyty szklane, prowadnica i szukacz. Z sentymentem patrzę na takie zdjęcia.

Popytam mojego tatę -astronoma, może coś wie na ten temat, choć szczerze mówiąc wątpię.

 

Ze starych polskich teleskopów niewiele się zachowało (z resztą przed wojną nie wiele ich było). Ze znanych mi, to odrestaurowany refraktor 20 cm Grubba - stoi w krakowskim obserwatorium na Forcie Skała, kolejny to mały astrograf (14 cm) który stał w zachodniej kopule obserwatorium w Warszawie, po wojnie przeniesiony do Ostrowika (jest na forum o nim wątek). Kolejne teleskopy które pamiętam to dwa refraktory "Wilki" 8 i 12 cm. Nazwa stąd, że przed wojną polski astronom dr Antoni Wilk, odkrywca 4 komet nimi obserwował . Po wojnie służyły studentom astronomii do obserwacji gwiazd zmiennych (stały w Ostrowiku). Nie wiem jaki jest ich teraz los.

 

Największy przedwojenny polski instrument to astrograf Grubba zainstalowany w obserwatorium na Pop Ivanie w roku 1938. Był to podwójny refraktor o średnicy 33 cm (tuba do zdjęć) i 25 cm (tuba do wizuala i prowadnica). Pochwalę się, że miałem przyjemność poznać prof. Włodzimierza Zonna który jako jeden z niewielu tuż przed wojną nim obserwował. Z instrumentu tego zachowała się jedynie optyka i po wojnie zastosowano ją w różnych instrumentach. Refraktor 25 cm stoi w Ostrowiku na montażu azymutalnym, a teleskop 33 cm jest w obserwatorium w Chorzowie.

 

Jeszcze jeden klasyczny instrument o którym warto wspomnieć to teleskop Drapera (astrograf 20 cm), który po wojnie obserwatorium w Piwnicach pod Toruniem dostało w prezencie od obserwatorium w Cambridge. To bardzo zacny instrument.  Z jego pomocą (jeszcze w Cambride) powstał katalog fotometryczny i spektrograficzny ok 250 000 gwiazd, które otrzymały stosowane do dziś w astronomii oznaczenia HD (Henry Draper)

  • Like 8
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
23 minuty temu, Grzędziel napisał:

Refraktor Fraunhofera + kamera fotograficzna Petzvala na płyty szklane, prowadnica i szukacz. 

O których elementach mówisz? Zaznacz proszę na zdjęciu. 

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)

image.png.6b615e23a7db8f9601d4d6387ff53e89.png

Edit:

Refraktor Fraunhofera to oczywiście główna tuba. Wtedy optyki APO jeszcze nie było.

Edited by Grzędziel
  • Like 1
  • Love 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)

Obserwatorium (ale czy z takim teleskopem?) miała Szkołą Nawigacyjna, która zajmowała w XIX w. budynek kościoła św. Jakuba. Obserwatorium, czy bardziej miejsce do prowadzenia obserwacji astro i meteo dla studentów, znajdowało sie na wieży. Jakoś przed pierwszą wojną światową szkoła otrzymała nowy budynek, przy dzisiejszej ul.Legionów, z wieżą łudząco podobna do wieży św. Jakuba. Ale raczej nie w tym obserwatorium instrument był. Osobiście obstawiam obserwatorium Szkoły Realnej św. Piotra, Dziś w tym budynku działa I LO w Gdańsku.

 

Szkoła Realna przed wojną - fota z Gedanopedii. Poguglajcie tym tropem, nie znam tej historii na pamięć :)

 

Znalezione obrazy dla zapytania SzkoÅa Realn Åw. Piotra

 

Edited by Fredrixxon

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)
6 hours ago, Grzędziel said:

kolejny to mały astrograf (14 cm) który stał w zachodniej kopule obserwatorium w Warszawie, po wojnie przeniesiony do Ostrowika (jest na forum o nim wątek).

To TEN ? :)

A co się dzieje z kopułami Obserwatorium Warszawskiego po śmierci Docenta (Macieja BIelickiego) ?

Czy ktoś tam gospodaruje czy też stoi puste? (n/b niezła miejscóweczka...)

 

Wyobraź sobie, że ja też poznałem prof. Zonna... na wczasach PAN, nie pamiętam już gdzie (mó ojciec pracował w PAN).

To było tylko parę dni (a ja byłem wtedy jeszcze mały bąk) ale słynny (jak się później dowiedziałem) charakterek Zonna dał się poznać ;)

Oj raptus był Pan profesor, był...

Sorry za OT, Tomek, fajne zdjęcia, cóź za piękny instrument!

Edited by Agent Smith

Share this post


Link to post
Share on other sites
7 godzin temu, Grzędziel napisał:

Kolejny to mały astrograf (14 cm) który stał w zachodniej kopule obserwatorium w Warszawie, po wojnie przeniesiony do Ostrowika (jest na forum o nim wątek). 

To ba prawdę ten?

Podrzuć proszę link do wątku. Dzięki. 

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)

Mówiąc "TEN" nie mam na myśli tego, którego szukasz, tylko TEN, z którym mamy z Piotrkiem fajne wspólne wspomnienia)

O ile się nie mylę 14 cm astrograf wspomniany przez  @Grzędziela to ten:

Mam na myśli ten w małej kopule, pierwsze zdjęcie "Good, Bad and Ugly" jest na tle dużej kopuły, do której nam nie dawano zaglądać. (Grzędziel miał inne układy, ale to inna historia ;))

Edited by Agent Smith

Share this post


Link to post
Share on other sites
11 godzin temu, Agent Smith napisał:

To TEN ? :)

A co się dzieje z kopułami Obserwatorium Warszawskiego po śmierci Docenta (Macieja BIelickiego) ?

Czy ktoś tam gospodaruje czy też stoi puste? (n/b niezła miejscóweczka...)

Tak to TEN

A w kopułach w Al. Ujazdowskich już nic nie stoi. Ostatnio (jakiś czas temu) na tarasie astronomowie z UW testowali sprzęt do programu OGLE, który potem zainstalowali w Chile.

10 godzin temu, Tayson napisał:

To ba prawdę ten?

Podrzuć proszę link do wątku. Dzięki. 

A tu wątek o astrografie.

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Edyta Pilska:
Uzupełnienie do tekstu Tomka: W Muzeum fromborskim  luneta ta występuje pod nazwą Sendtner, ponieważ na mosiężnym otoku wyciągu okularowego wygrawerowano napis: M. Sendtner - Muenchen. Na bocznej stronie wyciągu okularowego jest napis: Heyde - Dresden. Wg wszelkiego prawdopodobieństwa refraktor ten znajdował się w obserwatorium szkolnym Realhochschule zu St. Petri und Pauli przy Hansaplatz 6 (dzis w ocalonym z pożogi wojennej budynku mieści się I Liceum im. M.Kopernika, ul Wałowa). Szkoła przeniosła się do tego nowo wybudowanego dla niej budynku w 1904 roku. To obserwatorium zostało podniesione do rangi Staedtisches Observatorium (Miejskie Obserwatorium) przez senat Wolnego Miasta Gdańska w 1934 roku. Refraktor miał wiele dodatkowych instrumentów pozwalających na prowadzenie poważnych naukowych obserwacji, którymi inne europejskie obserwatoria się zajmowały, m.in. obserwacje gwiazd zmiennych, podwójnych, zakrycia gwiazd przez Księżyc itp, w wyposażeniu była kamera Carl Zeiss Jena. Wg dość wiarygodnych źródeł wynika, że refraktora pod nazwą Sendtner w tym obserwatorium nie było. Był inny główny instrument o większej aperturze 6" i ogniskowej ponad 3 m - Steinheil. Jednak wygląd (pomijając dodatki) odrestaurowanego instrumentu i tego na zdjęciach archiwalnych jest taki sam. Ze spisu inwentarza obserwatorium gdańskiego wynika, ze szukacz był firmy Carl Zeiss Jena. Pan inż. Adam Markiewicz, który dokonał renowacji znalazł na kolumnie od strony wewnętrznej znak firmy Krupp, z czego wynika, że kolumna ta została wykonana w tych zakładach, co było zwyczajową praktyką. Tak więc nasuwa mi się podejrzenie, że jest to "składanka", do której bardziej pasuje nazwa "know name" niż Sendtner. Każdy instrument wychodzący z pracowni ówczesnych wybitnych optyków, twórców teleskopów otrzymywał numer seryjny, tak jak fortepiany np firmy Bechstein, ten go nie posiada. Poszukiwania zawiodły mnie do archiwum gdańskiego (skąd mam m.in. korespondencję między pierwszym dyrektorem obecnego liceum a pierwszym dyrektorem Obserwatorium Warszawskiego J. Gadomskim). Temat jest niezwykle interesujący i za wszelką pomoc w ustaleniu szczegółów dotyczących tego zacnego instrumentu - z góry dziękuję.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
43 minuty temu, Tayson napisał:

Edyta Pilska:
. Wg wszelkiego prawdopodobieństwa refraktor ten znajdował się w obserwatorium szkolnym Realhochschule zu St. Petri und Pauli przy Hansaplatz 6 (dzis w ocalonym z pożogi wojennej budynku mieści się I Liceum im. M.Kopernika, ul Wałowa). Szkoła przeniosła się do tego nowo wybudowanego dla niej budynku w 1904 roku. 

No przecież o tym pisałem kilka postów wyżej. Nawet zdjęcie wrzepiłem z wyraźnie widoczną kopułą obserwatorium na środku kadru. Widzę, że nikt nie czyta postów na temat  :whistling:

Share this post


Link to post
Share on other sites

Spokojnie. Wszyscy, wszystko czytaja,

Wypowiedz Edyty nie pochodzi z tej strony, wkleilem go aby uzupelnic watek.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Fajnie by było skatalogować te wszystkie stare perełki, które jakimś cudem w Polsce jeszcze się zachowały. Dzięki za temat Tayson, bo zupełnie nie kojarzyłem tego teleskopu z Fromborka, chociaż tam kilka razy byłem.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

  • Our picks

    • Zdjęcie Czarnej Dziury - dzisiaj o 15:00
      Pamiętajcie, że dzisiaj o 15:00 poznamy obraz Czarnej Dziury. Niezależnie od tego, jak bardzo będzie ono spektakularne (lub wręcz przeciwnie - parę pikseli), trzeba pamiętać, że to ogromne, wręcz niewyobrażalne, osiągnięcie cywilizacji. Utrwalić coś tak odległego i małego kątowo, do tego wykorzystując mega sprytny sposób (interferometria radiowa), ...no po prostu niewyobrażalne. EHT to przecież wirtualny teleskop wielkości planety. Proste?
        • Love
        • Like
      • 144 replies
    • Amatorska spektroskopia supernowych - ważne obserwacje klasyfikacyjne
      Poszukiwania i obserwacje supernowych w innych galaktykach zajmuje wielu astronomów, w tym niemałą grupę amatorów (może nie w naszym kraju, ale mam nadzieję, że pomału będzie nas przybywać). Odkrycie to oczywiście pierwszy etap, ale nie mniej ważne są kolejne - obserwacje fotometryczne i spektroskopowe.
        • Like
      • 4 replies
    • Odszedł od nas Janusz Płeszka
      Wydaje się nierealne, ale z kilku źródeł informacja ta zdaje się być potwierdzona. Odszedł od nas człowiek, któremu polskiej astronomii amatorskiej możemy zawdzięczyć tak wiele... W naszym hobby każdy przynajmniej raz miał z nim styczność. Janusz Płeszka zmarł w wieku 52 lat.
        • Sad
      • 166 replies
    • Małe porównanie mgławic planetarnych
      Postanowiłem zrobić taki kolaż będący podsumowaniem moich tegorocznych zmagań z mgławicami planetarnymi a jednocześnie pokazujący różnice w wielkości kątowe tych obiektów.
      Wszystkie mgławice na tej składance prezentowałem i opisywałem w formie odrębnych tematów na forum więc nie będę się rozpisywał o każdym obiekcie z osobna - jak ktoś jest zainteresowany szczegółami bez problemu znajdzie fotkę danej mgławicy na forum.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 29 replies
    • SN 2018hhn - "polska" supernowa w UGC 12222
      Dziś mam przyjemność poinformować, że jest już potwierdzenie - obserwacja spektroskopowa wykonana na 2-metrowym Liverpool Telescope (La Palma, Wyspy Kanaryjskie). Okazuje się, że mamy do czynienia z supernową typu Ia. Poniżej widmo SN 2018hhn z charakterystyczną, silną linią absorpcyjną SiII.
        • Thanks
        • Like
      • 11 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.