Jump to content
Sign in to follow this  
Bellatrix

β CENTAURI

Recommended Posts

image.png

 

β CENTAURI

 

Niezwykle jasna, druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura, zwana zwyczajowo Hadar, która nosi nazwę systematyczną beta Centauri. Z racji położenia nie jest dostępna dla obserwatorów z Polski. Odznacza się wysoką jasnością wizualną, nie przekraczającą jednego magnitudo (0,6m), co sprawia, że Hadar zalicza się do najjaśniejszych gwiazd nocnego nieba i zajmuje pod tym względem dziewiąte miejsce. Na niebie widoczny jest zaledwie 4,5 stopnia od jeszcze jaśniejszego obiektu: alfy Centauri. Hadar jest gwiazdą odległą od Ziemi, dzieli ją od nas niemal 500 l.ś., ale mimo to jest doskonale widoczna z uwagi na swoją wysoką jasność absolutną; jest niebieskim olbrzymem typu widmowego B1III, podobnym parametrami do gammy Orionis. Wskaźnik koloru jest wyjątkowo niski, wynosi -0,22. Nic dziwnego, temperatura powierzchni tej niebieskiej gwiazdy to aż 21.100 K.
Hadar jest zmienną pulsacyjną krótkookresową typu beta Cephei (dotyczy to pierwszej składowej systemu spektralnie podwójnego). Jest to grupa gwiazd zmiennych o bardzo niskich amplitudach jasności (dziesiąte części magnitudo) oraz krótkim okresie pulsacji (kilka godzin). Jest to wąska grupa obiektów, gdyż obejmuje gorące gwiazdy, które opuściły już ciąg główny (podolbrzymy, olbrzymy, etc). Okres zmienności bety Centauri to ok. 3 godziny i 46 minut. Tak naprawdę gwiazda podlega kilku cyklom, mających miejsce równolegle (jest ich co najmniej cztery).
Prędkość rotacji składników układu
β Cen A jest spora, ale nie nadzwyczaj wysoka. Różni się też dla obu gwiazd, które pod względem parametrów widmowych są do siebie podobne. Gwiazda Aa wiruje blisko 2,5- krotnie szybciej od swojej bliźniaczki: 190 (+/- 20) [km/s] (Aa) oraz 75 (+/- 15) [km/s] (Ab).
Co ciekawe, Hadar stanowi intensywne źródło promieniowania rentgenowskiego (X), ale zmienność w zakresie tych fal nie wykazuje związku z podstawowym cyklem zmian jasności wizualnej. I prawidłowo- zmienność krótkookresowa dla fal z zakresu X nie jest obserwowana dla gorących gwiazd typu O lub B. Źródłem silnego promieniowania rentgenowskiego są prawdopodobnie fale uderzeniowe tworzące się podczas interakcji wiatrów gwiazdowych obu składników ciasnego systemu binarnego. Przyjrzyjmy się bliżej budowie bety Centauri:
Jest to spektroskopowy układ podwójny gwiazd oddalonych od siebie o zaledwie 4 jednostki astronomiczne. Blisko 0,3’’ od składników Aa oraz Ab znajduje się trzeci składnik: B, który jest dostępny dla obserwatorów dysponujących teleskopem o wysokiej aperturze. Obserwacje nie są łatwe z uwagi na znaczną różnicę jasności. Gwiazda
β Cen A (łącznie Aa i Ab) wykazują jasność wizualną aż 0,6m, a β Cen B zaledwie 3,95m, w skutek czego niknie w silnym blasku gwiazdy macierzystej.
Masy Aa oraz Ab są do siebie podobne: blisko 9,1 Mʘ , a ich wzajemny okres orbitalny wynosi rok.

 

image.png

 

---------------------------------------------

Źródło:

1.      R. Burnham: „Burnham’s Celestial Handbook” cz. I, str. 553.

2.      A.J.J. Raassen, N.A. Miller, J.P. Cassinelli i R. Mewe: “XMM- Newton Observations of β Centauri (B1 III) […]” 2005.

3.      J.C. Seamus Davis, A. Mendez: “Orbital Parametres, Masses and Distance to β Centauri determined with the Sydney University Stellar Interferometer and high- resolution spectroscopy” 2005.

4.      E. Alecian, O. Kochukhov I inni: “First HARPSpol Discoveries of Magnetic Fields in Masive Stars” 2011.

  • Like 3

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

  • Our picks

    • Zdjęcie Czarnej Dziury - dzisiaj o 15:00
      Pamiętajcie, że dzisiaj o 15:00 poznamy obraz Czarnej Dziury. Niezależnie od tego, jak bardzo będzie ono spektakularne (lub wręcz przeciwnie - parę pikseli), trzeba pamiętać, że to ogromne, wręcz niewyobrażalne, osiągnięcie cywilizacji. Utrwalić coś tak odległego i małego kątowo, do tego wykorzystując mega sprytny sposób (interferometria radiowa), ...no po prostu niewyobrażalne. EHT to przecież wirtualny teleskop wielkości planety. Proste?
        • Love
        • Like
      • 144 replies
    • Amatorska spektroskopia supernowych - ważne obserwacje klasyfikacyjne
      Poszukiwania i obserwacje supernowych w innych galaktykach zajmuje wielu astronomów, w tym niemałą grupę amatorów (może nie w naszym kraju, ale mam nadzieję, że pomału będzie nas przybywać). Odkrycie to oczywiście pierwszy etap, ale nie mniej ważne są kolejne - obserwacje fotometryczne i spektroskopowe.
        • Like
      • 4 replies
    • Odszedł od nas Janusz Płeszka
      Wydaje się nierealne, ale z kilku źródeł informacja ta zdaje się być potwierdzona. Odszedł od nas człowiek, któremu polskiej astronomii amatorskiej możemy zawdzięczyć tak wiele... W naszym hobby każdy przynajmniej raz miał z nim styczność. Janusz Płeszka zmarł w wieku 52 lat.
        • Sad
      • 166 replies
    • Małe porównanie mgławic planetarnych
      Postanowiłem zrobić taki kolaż będący podsumowaniem moich tegorocznych zmagań z mgławicami planetarnymi a jednocześnie pokazujący różnice w wielkości kątowe tych obiektów.
      Wszystkie mgławice na tej składance prezentowałem i opisywałem w formie odrębnych tematów na forum więc nie będę się rozpisywał o każdym obiekcie z osobna - jak ktoś jest zainteresowany szczegółami bez problemu znajdzie fotkę danej mgławicy na forum.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 29 replies
    • SN 2018hhn - "polska" supernowa w UGC 12222
      Dziś mam przyjemność poinformować, że jest już potwierdzenie - obserwacja spektroskopowa wykonana na 2-metrowym Liverpool Telescope (La Palma, Wyspy Kanaryjskie). Okazuje się, że mamy do czynienia z supernową typu Ia. Poniżej widmo SN 2018hhn z charakterystyczną, silną linią absorpcyjną SiII.
        • Thanks
        • Like
      • 11 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.