Skocz do zawartości
Wypróbuj Astropolis Market - nową platformę sprzedażową. Kliknij tutaj, aby przejść. ×

U Gem - Wybuchowa kataklizmiczna nowa karłowata


dja.obserwator

Rekomendowane odpowiedzi

Gdzieś na początku Lutego 2020r. powinniśmy się spodziewać kolejnego wybuchu gwiazdy zmiennej kataklizmicznej jaką jest nowa karłowata U Geminorum (U Gem). Ponieważ co około 100 dni dochodzi do wybuchu tego układu podwójnego z którego się składa gorącego białego karła,oraz towarzysza chłodnego czerwonego karła typu widmowego M. Ten układ podwójny jest typu UGSS+E o typie widmowym (UG)+M4.5V.  Gdy dochodzi do kataklizmu w tym układzie podczas wybuchu  jej jasność wzrasta z +14.90 mag do +8.20 V Mag :blink:

 

U Gem to nowa karłowata położona w południowej wschodniej części konstelacji Bliźniąt,jej zmienność po raz pierwszy zaobserwowano dopiero 15 Grudnia w 1855 roku,odkryta przez Angielskiego astronoma John Russel Hind. Obie gwiazdy okrążają się wzajemnie bardzo szybko z prędkością co 4 godzin i 11 minut.

 

Gwiazda jest oddalona 305 lat świetlnych od Słońca.

 

Ja właśnie wypatruję gwiazdę przez lornetkę 10x50 i jak na razie nie widać pojaśnienia ;)

U Gem krzywa.png

U Gem mapa.png

maxresdefault.jpg

Edytowane przez dja.obserwator
  • Lubię 2
Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

  • 1 miesiąc temu...

Obserwowałem tą gwiazdę 3 lata temu. Ciekawiło mnie jak się zachowuje w minimum blasku, pomiędzy wybuchami. Okazało się, jak oczekiwałem, że też jest bardzo niespokojna. Jej jasność waha się pomiędzy 13,75 a 14,50 magnitudo (v).

Na uwagę zasługuje krótkotrwały spadek jasności. Poniżej krzywa jasności z 5-cio godzinnej serii obserwacji.

image.png.fb8d46630f8dc76111af9a23f82a2398.png

  • Lubię 3
Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

W dniu 4.03.2020 o 22:10, Grzędziel napisał:

Obserwowałem tą gwiazdę 3 lata temu. Ciekawiło mnie jak się zachowuje w minimum blasku, pomiędzy wybuchami. Okazało się, jak oczekiwałem, że też jest bardzo niespokojna. Jej jasność waha się pomiędzy 13,75 a 14,50 magnitudo (v).

Na uwagę zasługuje krótkotrwały spadek jasności. Poniżej krzywa jasności z 5-cio godzinnej serii obserwacji.

image.png.fb8d46630f8dc76111af9a23f82a2398.png

 


Gratulacje @Grzędziel - piękna krzywa blasku U Gem, czyli wzorcowego układu kataklizmicznego (gwiazda ciągu głównego + biały karzeł + dysk akrecyjny wokół białego karła), który jest w szczególności układem zaćmieniowym. Zapewne celowo obserwowałeś przez 5 godzin, bo okres orbitalny tego układu podwójnego 4 godz. 11 minut. 

 

Twoja krzywa blasku wygląda prawie tak jak ta opublikowana w ApJ ponad 55 lat temu przez jednego z pionierów badania tych układów - prof. Krzemińskiego (... przydałoby się więcej punktów podczas zaćmienienia). Dziwny kształt krzywej blasku i zaćmień wynika z tego, że silnym źródłem  promieniowania w tym układzie jest dysk akrecyjny. Twoja krzywa blasku jest "średnio podniesiona" o 0,2 mag (jaśniejsza) w stosunku do krzywej blasku prof. Krzemińskiego. Czy do fotometrii U Gem użyłeś innego filtru niż Johnson-V ?

 

Krzeminski1963_UGem.thumb.png.43f68d58abe4703f8f9e4821335e4eed.png

Mat.źródłowy: http://articles.adsabs.harvard.edu/pdf/1965ApJ...142.1051K


A tak wygląda interpretacja tych zmian przez Dr. W.J. Worraker (BAA Variable Star Section) --> https://www.aavso.org/vsots_ugem :
Jasność U Gem w filtrze V w fazie spokojnej na 2 godz. przed zaćmieniem (faza~0,5) na ogół na wynosi około 14,6 mag. Garb (ang. "hump") w krzywej blasku rozpoczyna się około 1,7 godz. przed zaćmieniem (faza~0,6). Jasność układu rośnie w sposób ciągły do wartości V~14,0 około 30 minut przed zaćmieniem (faza=0,87). Zaćmienie rozpoczyna się około 15 minut później (faza~0,94) przy jasności V~14,2 mag. Początkowy spadek jasności jest bardzo duży i osiąga minimalną jasność V~15,1 mag (faza~0) - po czym następuje gwałtowny wzrost jasności do V~14,4 mag. Całkowite zaćmienie trwa około 20-25 minut. Następnie stopniowo przez około 2 godz. jasność U Gem znowu spada do V~14,6 mag.
 

Zaćmienie w układzie U Gem trwa 20-25minut: ~14,2V    --(0,9mag)->    ~15,1V    --(0,7mag)-->    ~14,4V.


U Gem - zaćmienie dla hardkorowców :)
W ciągu 20-25 minut jasność się zmienia ~0,1 mag na minutę!!!
Tego nawet supernowe nie potrafią ...

Podczas zaćmienia U Gem gwiazda wielkości Słońca przesłania ~100x mniejszy obiekt - tzw. białego karła z dyskiem akrecyjnym wokół niego.

Edytowane przez Rybi
Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

Dzięki @Rybi za ciekawe informacje.

Miałem przyjemność poznać prof. Wojciecha Krzemińskiego w latach 70-tych, ale nie wiedziałem, że robił profesjonalną fotometrię tej gwiazdy. To miłe zaskoczenie, że moja krzywa mniej więcej się pokrywa z jego obserwacjami. Co do różnicy jasności o 0.2 mag to popełniłem błąd w opisie. 90% swoich obserwacji fotometrycznych robiłem przez (v) Johnssona, ale tu akurat zrobiłem wyjątkowo clear, bo jasność nieduża i czas naświetlania przez filtr musiał by być długi. Bez filtra i tak klatki naświetlałem po 180 sek. co skutkowało niewielką ilością punktów pomiarowych. Cóż, moje lustro 20 cm to nie teleskop to nie 42 cale Lowella czy 69" Perkinsa.

Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

Dołącz do dyskusji

Możesz dodać zawartość już teraz a zarejestrować się później. Jeśli posiadasz już konto, zaloguj się aby dodać zawartość za jego pomocą.

Gość
Dodaj odpowiedź do tematu...

×   Wklejono zawartość z formatowaniem.   Usuń formatowanie

  Dozwolonych jest tylko 75 emoji.

×   Odnośnik został automatycznie osadzony.   Przywróć wyświetlanie jako odnośnik

×   Przywrócono poprzednią zawartość.   Wyczyść edytor

×   Nie możesz bezpośrednio wkleić grafiki. Dodaj lub załącz grafiki z adresu URL.

×
×
  • Dodaj nową pozycję...

Powiadomienie o plikach cookie

Umieściliśmy na Twoim urządzeniu pliki cookie, aby pomóc Ci usprawnić przeglądanie strony. Możesz dostosować ustawienia plików cookie, w przeciwnym wypadku zakładamy, że wyrażasz na to zgodę.