Jump to content
dobrychemik

Blueshift czyli jak z wroga zrobić przyjaciela

Recommended Posts

Po wejściu do magicznej krainy filtrów za ponad 1kzł postanowiłem trochę pokombinować jak tu przyoszczędzić. I przyszedł mi taki pomysł, żeby ultrawąskopasmowe filtry używać do dwóch różnych pasm! Ustawiając filtr interferencyjny pod niewielkim kątem powodujemy przesunięcie jego pasm przepuszczania w kierunku krótszych fal. Można by to wykorzystać i tak:

- filtr S Ii mógłby służyć również jako Ha

- filtr O III (który właśnie zakupiłem od Wessela) działałby jako Hb

 

Jedyne co by było potrzebne to wydruk 3D odpowiednio "kopniętej" oprawy na filtr 2" mającej służyć jako przedłużka do posiadanego już filtra. Niestety nie sposób wyliczyć a priori potrzebnego kąta "kopnięcia", więc wymagałoby to kilku eksperymentów. Jednak potencjalny zysk (a raczej oszczędność) może być warta zachodu.

 

Czy ktoś z Was podejmował już takie próby? Bardzo proszę o uwagi na temat tego pomysłu i ewentualne zgłoszenia drukarzy 3D chętnych do podjęcia współpracy.

Share this post


Link to post
Share on other sites
7 minut temu, dobrychemik napisał:

Po wejściu do magicznej krainy filtrów za ponad 1kzł postanowiłem trochę pokombinować jak tu przyoszczędzić. I przyszedł mi taki pomysł, żeby ultrawąskopasmowe filtry używać do dwóch różnych pasm! Ustawiając filtr interferencyjny pod niewielkim kątem powodujemy przesunięcie jego pasm przepuszczania w kierunku krótszych fal. Można by to wykorzystać i tak:

- filtr S Ii mógłby służyć również jako Ha

- filtr O III (który właśnie zakupiłem od Wessela) działałby jako Hb

 

Jedyne co by było potrzebne to wydruk 3D odpowiednio "kopniętej" oprawy na filtr 2" mającej służyć jako przedłużka do posiadanego już filtra. Niestety nie sposób wyliczyć a priori potrzebnego kąta "kopnięcia", więc wymagałoby to kilku eksperymentów. Jednak potencjalny zysk (a raczej oszczędność) może być warta zachodu.

 

Czy ktoś z Was podejmował już takie próby? Bardzo proszę o uwagi na temat tego pomysłu i ewentualne zgłoszenia drukarzy 3D chętnych do podjęcia współpracy.

 

A czy blueshift nie powoduje jednocześnie spadek transmisji?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dla niewielkich kątów spadek jest nieznaczny, a bywa nawet, że i jest wzrost! Sam byłem tym zdziwiony, ale raz zaobserwowałem taki wzrost, a i @Marek_N zamieścił niedawno widmo takiego przypadku.

Edited by dobrychemik

Share this post


Link to post
Share on other sites

I tak by można Ha za 400zł przesunąć na NII za 3000zł :D czytam dalej z zapartym tchem wątek :D

Share this post


Link to post
Share on other sites

Należy pamiętać, że umieszczenie przekrzywionej płyty w wiązce zbieżnej wprowadza trochę astygmatyzmu. W zależności od skali obrazu i kąta nachylenia może to pewnie czasem wyjść na obrazku.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Sama przedłużka do filtra jednak się nie sprawdzi, bo pod kątem nie wejdzie do wyciągu. Już lepiej kieszeń filtrowa z wymiennymi, krzywymi szufladkami.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ja podjąłem taką próbę w celu 'naprawy' filtra Televue Bandmate Nebustar.

Blueshift wyrażony w procentach można z wystarczącą dokładnością obliczyć w taki sposób: 

1 - pierwiastek z ( 1 - tangens_kwadrat  z (kąta ustawienia filtra) )          EDIT: tą wartość trzeba pomnożyć razy 100 %, wtedy wychodzi w procentach.

 

czyli dla 6 stopni wynosi około 0.5 %, a dla 12 stopni wynosi około 2.0 %.

Np 2.0 % oznacza że pik przy 500 nm, będzie przesunięty o 2.0 % z 500, czyli o 10 nm, czyli wypadnie na 490 nm.

 

Jednak problem leży gdzie indziej (załóżmy że mamy obiektyw f/5, którego tangens kąta brzegu soczewki od osi wynosi 1/10, czyli 6 stopni. (Cały obiektyw f/5 widoczny jest z ogniska pod kątem 12 stopni)

Gdy filtr jest prostopadle do osi, wtedy odchylenie światła mieści się w granicach 0...6 stopni. 0 na osi, a 6 stopni dla brzegu obiektywu. Rozrzut 6 stopni.

 

Ale jeśli przechylimy filtr np o 12 stopni, wtedy sytuacja będzie inna, gorsza. Bo 12 stopni to będzie kąt odchylenia światła na osi obiektywu. Natomiast światło z jednego brzegu będzie odchylone o 12 + 6 stopni, a z drugiego brzegu o 12 - 6 stopni. Czyli odchylenie będzie w granicach 6 ... 18 stopni. Więc rozrzut będzie ogromny, aż 12 stopni, trzeba to wziąć pod uwagę, bo spowoduje to rozmycie piku przepuszczalności i złagodzenie brzegu pasma filtra.

 

(Jeszcze inny przykład, jeśli przechylimy filtr o 2 stopnie. Wtedy odchylenie na osi będzie 2 stopnie, odchylenie jedenego brzegu obiektywu będzie 6 +2 = 8, a drugiego 6 -2, czyli 4. Ale tym razem ciągle będzie taki punkt na obiektywie który trafi prostopadle na filtr, więc  odchylenie będzie 0...8 stopni, rozrzut 8 stopni. Mam nadzieje że rozumiecie ;-) )

Edited by stratoglider
  • Like 2

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ogólnie im mniejsza światłosiła i mniejsza matryca tym lepiej.

 

W teleskopach z lustrem wtórnym sytuacja będzie odrobinę lepsza, bo rozrzut kątów padania jest trochę mniejszy - promieni padających dokładnie i niemal dokładnie prostopadle do filtra i tak nie ma.

 

Wygląda jednak na to, że takie zabawy mają sens tylko w teleskopach o małej światłosile, a takie nie są najlepsze do zabawy z ultrawąskimi pasmami.

 

A gdyby podejść do problemu w sposób na pozór głupi (a może nie na pozór ;) )? Celowo robiąc w jasnym teleskopie nieproporcjonalnie dużą obstrukcję centralną sprawimy, że rozrzut kątów padania promieni na filtr zdecydowanie zmaleje, a jednak pozostanie nam duża powierzchnia zbierająca dająca weięcej światła niż ciemny teleskop o tym samym rozrzucie kątów padania.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

To trzeba zrobić taki kolimator wyprowadzający równoległą wiązkę na filtr i po filtrze z powrotem jak trzeba. A na filtr zrobić taką "skrzyneczkę" z regulowanym mikrometrycznie kątem pochylenia. Ale nie wiem, czy to warto... :) . chociaż, kto wie...

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Fizycy, Inżynierowie i InniSpece - bardzo Was proszę o fachowe i krytyczne spojrzenie na temat. Czy cały ten pomysł "trzyma się kupy" i warto w to dalej iść?

 

Przemyślałem jeszcze to co wcześniej pisałem o zrobieniu dużej centralnej obstrukcji i wyszło mi, że jednak zły pomysł. Ale dobrym pomysłem powinno być zasłonięcie dokładnie połowy obiektywu z pozostawieniem półkola dokładnie odpowiadającego połówce filtra będącej bliżej lustra (lub dalej - nie wiem który wariant lepszy). Wtedy rzeczywiście będziemy mieć zdecydowanie mniejszy rozrzut kątów padania promieni.

Edited by dobrychemik

Share this post


Link to post
Share on other sites

Pomysł jest bardzo ciekawy. Nie wiem skąd wykres sugerujący wzrost transmitancji, przy zwiększonej grubości warstwy. Generalnie nie jest to zgodne z podstawowymi prawami absorbcji. W mojej opinii wynika to raczej z precyzji pomiarów, ale to nie zmienia faktu że przesunięcie widma wygląda zachęcająco. Zamiast koła filtrowego można by wykorzystać regulator kąta filtra, @dobrychemik może patent ;) 

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Może dojść kwestia większego odbicia światła od pochylonej powierzchni. Czyli efektywnie zmniejszenia transmisji.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 godziny temu, dobrychemik napisał:

Fizycy, Inżynierowie i InniSpece - bardzo Was proszę o fachowe i krytyczne spojrzenie na temat. Czy cały ten pomysł "trzyma się kupy" i warto w to dalej iść?

Pewnie, że trzyma się kupy i warto w to iść. To Twój pomysł i powinno powstać autorskie rozwiązanie. Wypowiedziałem się jako "InniSpece" :) .

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

1. Może można sytuację poprawić stosując DWA filtry, tak, aby każdy z nich robił połowę roboty pracując na połowie kąta.
To byłoby kosztem podwójnych strat, ale z zyskiem podwójnego tłumienia poza pasmem przepuszczanym.

 

2. Światłosiłę można "sztucznie" zmniejszyć Barlowem, z wszystkimi tego konsekwencjami.
Wiązka za Barlowem będzie mniej zbieżna, zmniejszając efekty uboczne pochylenia filtra. 

 

3. Z tego co wiem, to za Powermate wiązka jest całkiem równoległa, co byłoby idealnym miejscem na pochylony filtr.

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

1. Pomysł fajny,

36 minut temu, Mareg napisał:

1. Może można sytuację poprawić stosując DWA filtry, tak, aby każdy z nich robił połowę roboty pracując na połowie kąta.
To byłoby kosztem podwójnych strat, ale z zyskiem podwójnego tłumienia poza pasmem przepuszczanym.

 

2. Światłosiłę można "sztucznie" zmniejszyć Barlowem, z wszystkimi tego konsekwencjami.
Wiązka za Barlowem będzie mniej zbieżna, zmniejszając efekty uboczne pochylenia filtra. 

 

3. Z tego co wiem, to za Powermate wiązka jest całkiem równoległa, co byłoby idealnym miejscem na pochylony filtr.

1. Pomysł fajny, ale kosztowny :)

 

2 i 3. Zwykły barlow tylko zmniejszy kąt. Ale jeśli są jakieś wyrafinowane układy optyczne, które na swoich soczewkach tak porządkują fotony, że dalej już lecą jako wiązka równoległa i dają dobry obraz na matrycy to byłoby idealnie. Na jakiej zasadzie działają focal extendery od ES? Są to kwadruplety, a nie zwykłe barlowy. Może te dodatkowe soczewki są nie tylko do korekty wad optycznych?

Share this post


Link to post
Share on other sites
23 minuty temu, dobrychemik napisał:

Ale jeśli są jakieś wyrafinowane układy optyczne, które na swoich soczewkach tak porządkują fotony, że dalej już lecą jako wiązka równoległa

Okulary?

Share this post


Link to post
Share on other sites

No właśnie nie do końca. Okular da malutki obraz, a tu chodzi o pokrycie całej matrycy kamery.

Edited by dobrychemik

Share this post


Link to post
Share on other sites
22 minuty temu, Behlur_Olderys napisał:

Wiązka światła najbardziej równoległa jest przed obiektywem :)

No tak, ale ja kupiłem filtr 2" a nie 6" :)

Oczywiście zbywającą powierznię obiektywu mogę zasłonić i cieszyć się Newtonem F12 i pierwszym w historii Makiem F36. :)

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
4 godziny temu, dobrychemik napisał:

(...) Na jakiej zasadzie działają focal extendery od ES? Są to kwadruplety, a nie zwykłe barlowy. Może te dodatkowe soczewki są nie tylko do korekty wad optycznych?

 

barlow_vs_powermate.jpg

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 11.09.2020 o 13:20, stratoglider napisał:

Blueshift wyrażony w procentach można z wystarczącą dokładnością obliczyć w taki sposób: 

1 - pierwiastek z ( 1 - tangens_kwadrat  z (kąta ustawienia filtra) )          EDIT: tą wartość trzeba pomnożyć razy 100 %, wtedy wychodzi w procentach.

Blueshift jest zależny od kąta padania promienia i wypadkowego wsp. załamania materiałów z których zbudowany jest filtr. Poniżej wyjaśnione troszkę dokładniej

aoi.png.abc58c070958743f7f09062bde5d8ea1.png

Krzywa dla wypadkowego wsp. załamania n=1.75

https://www.semrock.com/TN_Notch_SpectrumvsAOI.aspx

 

 

W dniu 11.09.2020 o 20:37, alixgator napisał:

Pomysł jest bardzo ciekawy. @dobrychemik może patent ;)

Ta cecha filtrów interferencyjnych jest powszechnie wykorzystywana. Można poszukać pod tematem "tunable filter". Niektóre koncepcje są bardzo ciekawe np:

Tunable Filters: Wavelength filtering technology improves spectral imaging  – Spectrolight Inc.

  • Like 2
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Jutro będę robił pomiary. Poeksperymentuję na Optolongu SII 7nm - zmierzę jego widma pod różnymi kątami. Samych miar kątów nie będę znał, ale zobaczę chociaż jak wygląda krzywa transmisji po przesunięciu się w okolicę Halfa.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Tak mnie naszło. Rozumiem, że będziesz nachylał filtr wzdłuż szczeliny, tzn. poziomo... 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

  • Our picks

    • Insight Investment Astrophotographer of the Year 2020 – mój mały-wielki sukces :)
      Jestem raczej osobą która nie lubi się chwalić i przechwalać… ale tym razem jest to wydarzenie dla mnie tak ważne, że postanowiłem podzielić się z Wami tą niezwykle radosną dla mnie wiadomością.
       
      Moja praca zajęła pierwsze miejsce w kategorii „Planety, komety i asteroidy” podczas tegorocznego konkursu Insight Investment Astronomy Photographer of the Year 2020.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 80 replies
    • Zobaczyć powierzchnię Wenus.... - mapa promieniowania termicznego (sezon 2020)
      Zacznę od zdjęcia a potem będą technikalia, opisy zbierania materiału oraz informacje o obróbce
      6 maja faza Wenus zmalała poniżej 20% więc zaczął się najlepszy okres kiedy możemy podejmować próby rejestracji promieniowania termicznego powierzchni Wenus. Czas ten potrwa mnie więcej 17-18 maja kiedy to planeta będzie już zbyt blisko Słońca i kontrast zmaleje uniemożliwiając (lub utrudniając) rejestrację tego zjawiska.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 30 replies
    • Własny guider? Ależ to bardzo proste !
      "Guider? Ależ to bardzo proste". Co to jest guider to raczej większość z nas wie. Jak dobrać jego parametry do posiadanego setupu - uuuuu... tu już gorzej. Nie wdając się w rozważania naukowe chcę Wam dziś zaproponować prosty i świetnie działający guider dla setupów głównych o skali obrazu 1.5 arcsec/piksel i mniejszej, czyli od 1.5 do nieskończoności ( wiadomość dla Taysona).
        • Love
        • Like
      • 44 replies
    • Montaż "Wirus 2020"
      A właściwie montażyk. Ponieważ mam od niedawna drukarkę 3D zająłem się analizą projektu podlinkowanego przez Gayosa w temacie o wydrukach 3D.
        • Love
        • Like
      • 123 replies
    • Astropolis w czasie pandemii - informacje o reklamie
      Nie chcę w tym miejsc rozwodzić się na temat aktualnej sytuacji epidemicznej (słyszymy to wszędzie z dużą intensywnością) więc przejdę od razu do rzeczy. Wielu członkom naszej społeczności wirus skomplikuje życie w sferze ekonomicznej i ten post chciałbym dedykować dla nich (dla nas?).
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 17 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.