Jump to content

Sto tysięcy gwiazd: MGAB-V249 i zmienne okolice


LibMar
 Share

Recommended Posts

Witam :)

 

Przyszła pora na kolejne obserwacje jednej z gwiazd zmiennych katalogu MGAB. Tym razem wycelowałem sprzęt w kierunku MGAB-V249, o którym pisałem także w innym wątku. Jest to pierwszy znany układ binarny składającego się z gorącego podkarła i białego karła z wytworzonym dyskiem akrecyjnym. W VSX widnieje jako egzotyczny typ "E/WD+IBWD". Co ciekawe, dopiero teraz przeprowadziłem pierwsze fotometryczne obserwacje tego obiektu. MGAB-V249 zgłosiłem na podstawie danych ZTF poszukując zmienne metodą "data mining". Właśnie teraz mam możliwość zajrzenia do swoich znalezisk bliżej, planując obserwacje coraz to kolejne ciekawsze cele z katalogu.

 

image.png

 

Okres orbitalny obiektów to zaledwie 39 minut. W tym czasie dochodzi do minimum głównego i wtórnego z dwoma maksimami jasności. Ponieważ cała rejestracja trwała około 6.5 godziny, zarejestrowałem 20 zaćmień podczas 10 pełnych obiegów w układzie binarnym! Krzywa blasku, przypominająca kształtem dużą literę M, jest zbliżona do tych widocznych w typie W Ursae Majoris (EW). Tam jednak, by uzyskać tak szeroką rozpiętość zmian, trzeba by obserwować przez kilka dni bez przerwy.

 

image.png

 

Ile najwięcej można złapać takich spadków? Najlepszy moment na taką obserwację wypada na przełomie września i października. Wówczas przez całą noc MGAB-V249 jest wystarczająco wysoko, kiedy jest ciągle ciemno. To około 9.5 godziny obserwacji, w ciągu których mamy 14.5 okresów/29 zaćmień. Wcześniej mamy zbyt krótkie noce, a w późniejszych miesiącach cel leży już zbyt nisko. Co prawda, MGAB-V249 jest obiektem okołobiegunowym (leży obok Deneba w Łabędziu mając podobną deklinację), ale dołowanie wypada na około 10 stopniach.

 

A tak wygląda stack kappa-sigma, który obejmuje 2 godziny. Stackując pełny materiał mam lekko rozmyte rogi. Wydaje się, że mamy tu pewnie kilka tysięcy gwiazdek.

 

image.png

 

Ale tak wygląda mały fragment po małym stretchingu stackując cały materiał :D

 

image.png

 

Trudno jest określić jaka jest dokładna ilość gwiazd w tym obszarze. W związku z tym, wyciąłem środkowy fragment 64x64 pikseli i ręcznie zliczyłem wszystkie obiekty gwiezdne, jakie udało mi się rozpoznać. Było ich 101. A ponieważ cały FOV obejmuje 1000 takich pól, łącznie spodziewam się około ~100.000 widocznych gwiazd w kadrze. A z pewnością byłoby ich dużo więcej, gdyby tylko jaśniejsze obiekty nie przykrywały ciemniejsze - zasięg gwiazdowy to 21.0-21.5 magnitudo. Prawdziwy (spodziewany) zasięg przy takiej ilości materiału to około 22 magnitudo, który jest osiągalny jedynie poza obszarem Drogi Mlecznej. Tam po prostu nie ma kawałka pustego nieba, aby coś tak ciemnego szukać :DFragment wyżej ma więc około ~2700 gwiazd.

 

A skoro obserwacja trwała 6.5 godziny, przy tak ogromnej ilości gwiazd musi być też wiele gwiazd zmiennych. Tak też było. Niestety, z powodu ograniczeń programu Muniwin, nie byłem w stanie przeanalizować słabsze obiekty niż 17.5 magnitudo (około 10000 najjaśniejszych gwiazd). Rozwiązaniem na to byłby inny soft (SIPS? do przetestowania) lub stosowanie wyciętych fragmentów i analizować odrębnie. Poniżej przedstawiam parę ciekawszych "smooth curves". Na razie zidentyfikowałem około 100 gwiazd, a z pewnością może być ich nawet tysiąc. Te trudniejsze to albo zbyt słabe zmienne (limity Muniwina) lub powolne wzrosty/spadki. Jest duże prawdopodobieństwo, że gdzieś rejestrowalny tranzyt egzoplanety :)

 

Ta obserwacja również wykazała, że Gaia wyczyściła niemal wszystkie zmienne. Na szczęście nie wszystkie. Najpierw kilka znanych "dokładnością od góry".

 

WISE J213220.3+440452 (typ EW, okres orbitalny 0.535d).

image.png

 

ASASSN-V J213008.54+444801.7 (typ EW, okres orbitalny 0.411d).

image.png

 

WISE J213104.2+441306 (typ EW, okres orbitalny 0.705d).

image.png

 

ASASSN-V J213129.33+441616.8 (typ EW, okres orbitalny 0.891d).

image.png

 

ZTF J212843.13+444425.1 (typ EW, okres orbitalny 0.463d).

image.png

 

ZTF J212844.64+441226.2 (typ EA, okres orbitalny 1.491d).

image.png

 

ZTF J213058.99+443431.1 (typ EA, okres orbitalny 3.325d). Co ciekawe, w VSX widnieje jako typ rotacyjny RS, który jest niezgodny.

image.png

 

ZTF J213332.26+440818.4 (typ EA, okres orbitalny 0.976d).

image.png

 

Gaia DR3 1968026926397638912 (typ DSCT, okres pulsacji 0.074d). Tutaj wzięte coś hardcorowego, bowiem gwiazda ma 13.5 mag, a amplituda to zaledwie 0.03 mag. Niestety, ostatnio opublikowana w katalogu Gaia DR3, tak jak większość wcześniej nieznanych.

image.png

 

Ale z nowych gwiazd zmiennych gotowych do zgłoszenia coś jednak mamy. Zmienna pulsacyjna typu Delta Scuti. Obiekt otrzyma oznaczenie MGAB-V3816 :)

image.png

 

A druga zmienna zaćmieniowa (14.2 mag) wyjątkowo ciekawa. Zupełnie nie da się prosto odnaleźć dla niej okresu. Ostatecznie przypomniała mi się sytuacja z przeszłości, kiedy miałem podobny problem z nakładającymi się minimami głównymi i wtórnymi. I rozwiązanie było takie samo - wymnożyć okres przez kolejne liczby naturalne (zamiast x2, x4, x8), gdyż wyszedł tutaj ekscentryczny układ binarny.

image.png

 

Krzywa fazowa prezentuje się następująco. Przy wyznaczonym okresie 3.40521 dób ziemskich, dane ZTF podczas zaćmień wyraźnie nie pasują względem siebie, tworząc rozrzut lewo-prawo. Co więcej, dane między zaćmieniami wyraźnie mają różne skoki, sugerujące dodatkowe zmiany blasku. Sprawa z zaćmieniami jest pewna - mamy trzecie ciało, które zaburza grawitacyjnie (tak krótki okres orbitalny nie utrzymałby tak ekscentryczną orbitę, że nawet znacznie różne są długości trwania minimum głównego i wtórnego). Z dodatkowymi albo gra świateł (efekt refleksji), pulsacje (HB?) lub zmiany rotacyjne jednego ze składników. Ciekawy system.

image.png

 

Tak różnorodny jest świat zmiennych. Najtrudniejszy moment na analizę wypada, kiedy są ciągle pogodne noce. Kiedy usiądziesz do materiału i zaczniesz obrabiać, już zaraz musisz pakować laptopa na kolejną noc obserwacyjną :D

  • Like 6
  • Thanks 2
  • Love 1
Link to comment
Share on other sites

12 minut temu, LibMar napisał:

Niestety, z powodu ograniczeń programu Muniwin, nie byłem w stanie przeanalizować słabsze obiekty niż 17.5 magnitudo (około 10000 najjaśniejszych gwiazd).

 

Widzę, że kod źródłowy jest dostępny. Siedzę teraz nad czym innym, ale chętnie bym na to zerknął w wolnej chwili, może coś da się zrobić. Nie usuwaj jeszcze tych problematycznych danych ;)

  • Thanks 1
Link to comment
Share on other sites

8 minut temu, WielkiAtraktor napisał:

 

Widzę, że kod źródłowy jest dostępny. Siedzę teraz nad czym innym, ale chętnie bym na to zerknął w wolnej chwili, może coś da się zrobić. Nie usuwaj jeszcze tych problematycznych danych ;)

Muniwin jakby pozwoli, ale ograniczony jest czas na wyświetlenie wykresu. Mając 10000 obiektów czekam około 30 minut, dopóki pojawi się okno. Przy 30k nic się nie stało przez 4 godziny.

Link to comment
Share on other sites

12 minut temu, LibMar napisał:

Mając 10000 obiektów czekam około 30 minut, dopóki pojawi się okno. Przy 30k nic się nie stało przez 4 godziny

 

Oho, możliwe, że coś jest robione omyłkowo ze złożonością czasową O(n²) (tj. czas trwania jest proporcjonalny do kwadratu liczby elementów) lub podobną. Łatwe do przeoczenia, gdy testuje się tylko na małych zbiorach wejściowych.

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

  • Recently Browsing   0 members

    • No registered users viewing this page.
  • Our picks

    • Migracja Astropolis na nowy serwer - opinie
      Kilka dni temu mogliście przeczytać komunikat o wyłączeniu forum na dobę, co miało związek z migracją na nowy serwer. Tym razem nie przenosiłem Astropolis na większy i szybszy serwer - celem była redukcja dosyć wysokich kosztów (ok 17 tys rocznie za dedykowany serwer z administracją). Biorąc pod uwagę fakt, że płacę z własnej kieszeni, a forum jest organizacją w 100% non profit (nie przynosi żadnego dochodu), nie znalazłem w sobie uzasadnienia na dalsze akceptowanie tych kosztów.
        • Thanks
        • Like
      • 60 replies
    • Droga Mleczna w dwóch gigapikselach
      Zdjęcie jest mozaiką 110 kadrów, każdy po 4 minuty ekspozycji na ISO 400. Wykorzystałem dwa teleskopy Takahashi Epsilon 130D i dwa aparaty Nikon D810A zamocowane na montażu Losmandy G11 wynajętym na miejscu. Teleskopy były ustawione względem siebie pod lekkim kątem, aby umożliwić fotografowanie dwóch fragmentów mozaiki za jednym razem.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 48 replies
    • Przelot ISS z ogniskowej 2350 mm
      Cześć, po kilku podejściach w końcu udało mi się odpowiednio przygotować cały sprzęt i nadążyć za ISS bez stracenia jej ani razu z pola widzenia. Wykorzystałem do tego montaż Rainbow RST-135, który posiada sprzętową możliwość śledzenia satelitów.
      Celestron Edge 9,25" + ZWO ASI183MM. Czas ekspozycji 6 ms na klatkę, końcowy film składa się z grup 40 klatek stackowanych, wyostrzanych i powiększonych 250%.
      W przyszłości chciałbym wrócić do tematu z kamerką ASI174MM, która z barlowem 2x da mi podobną skalę, ale 5-6 razy większą liczbę klatek na sekundę.
      Poniżej film z przelotu, na dole najlepsza klatka.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 73 replies
    • Big Bang remnant - Ursa Major Arc or UMa Arc
      Tytuł nieco przekorny bo nie chodzi tu oczywiście o Wielki Wybuch ale ... zacznijmy od początku.
       
      W roku 1997 Peter McCullough używając eksperymentalnej kamery nagrał w paśmie Ha długą na 2 stopnie prostą linie przecinajacą niebo.
       
      Peter McCullough na konferencji pokazał fotografię Robertowi Benjamin i obaj byli pod wrażeniem - padło nawet stwierdzenie: “In astronomy, you never see perfectly straight lines in the sky,”
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 17 replies
    • Jeśli coś jest głupie, ale działa, to nie jest głupie - o nietypowych rozwiązaniach sprzętowych
      Sformułowanie, które można znaleźć w internetach jako jedno z "praw Murphy'ego" przyszło mi na myśl, gdy kolejny raz przeglądałem zdjęcia na telefonie z ostatniego zlotu, mając z tyłu głowy najgłośniejszy marsjański temat na forum. Do rzeczy - jakie macie (bardzo) nietypowe patenty na usprawnienie sprzętu astronomicznego bądź jakieś kreatywne improwizacje w razie awarii czy niezabrania jakiegoś elementu sprzętu  Obstawiam, że @HAMAL mógłby samodzielnie wypełnić treścią taki wątek.
        • Haha
        • Like
      • 43 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.