Jump to content

LibMar

Moderator
  • Content Count

    2843
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    5

LibMar last won the day on May 4

LibMar had the most liked content!

Community Reputation

5663 Excellent

1 Follower

About LibMar

  • Rank
    Syriusz
  • Birthday 09/27/1996

Kontakt

  • Strona WWW
    https://www.facebook.com/ObserwatoriumSOTES/

Informacje o profilu

  • Płeć
    Mężczyna
  • Skąd
    Suwałki/Białystok
  • Zainteresowania
    Obserwacje fotometryczne (gwiazdy zmienne i tranzyty planet pozasłonecznych).
  • Sprzęt astronomiczny
    ZWO ASI1600MM-c, Newton 203/800, NEQ6 mod, koło elektryczne EFW 5x1.25", filtry fotometryczne BVRI, lornetka Eschenbach Trophy 10x50.

Recent Profile Visitors

31318 profile views
  1. Są na to trzy sposoby: - Bezpośrednia detekcja przy użyciu kamery z dużym QE w IR. Obecne ASI trzeba byłoby wyposażyć w filtr IR850 lub fotometryczny z'. Najjaśniejsze brązowe karły są w miarę dobrze widoczne w filtrach z' oraz y' PS1, jednak wymagałyby długiego naświetlania (ok. 19+ mag w z', w g' 25+ mag) przez kilka godzin. - Obserwacja zaćmienia na tle białego karła (przypadek z MGAB-V3363) - Obserwacja efektu refleksji na orbicie (zmiany sinusoidalne sięgające do 0.1-0.2 mag o okresie równym obiegowi BD wokół WD). Sam biały karzeł jest wyjątkowo jasny i mocno przygasza brązowego karła. Jest on zwykle o ponad 10 mag słabszy w filtrze V niż biały karzeł. Tutaj mamy do czynienia z ekstremalnie kompaktowymi układami, często porównywalnymi do orbity księżycowej wokół Ziemi. Tutaj lepszą miarą będą mikrosekundy niż milisekundy kątowe
  2. W poszukiwaniu gwiazd zmiennych, przede wszystkim trzeba mieć cierpliwość. W maju 2020 roku zgłosiłem kolejne kilka sztuk zaćmieniowych białych karłów (łącznie w VSX jest 38 na 99), kolejne osiemnaście zgłoszę dopiero za tydzień, jak ZTF opublikuje kolejne pomiary i uda mi się odnaleźć parę kolejnych celów (żeby zrobić to za jednym razem). Po miesiącu od opublikowania majowego MGAB-V3363, pojawiła się praca naukowa dokładnie opisująca charakter jego towarzysza. Był to zbyt krótki czas, aby jej autorzy zwrócili uwagę na moje zgłoszenie, tak więc nic tam nie zostało wspomniane o moim działaniu. Autorzy pracy naukowej oczywiście jako pierwsi zwrócili uwagę na to, że istnieje tam brązowy karzeł (WD 1032+011 b), natomiast ja tylko - że jest tam zaćmieniowy obiekt. Jest to nadal forma niezależnego współodkrycia, co jest wystarczające, aby wciąż uznać mój udział jako ważny. W związku z tym, baza danych egzoplanet (która zbiera także dane o brązowych karłach) wprowadziła dodatkową nazwę, MGAB-V3363 b (to pierwszy raz, kiedy MGABek ma w nazwie także "b" ). Brązowy karzeł ma masę ~70 mas Jowisza (górna granica dla BD to 75-80 mas Jowisza) typu spektralnego ~L5 i ma promień niemal podobny, co największa planeta Układu Słonecznego (1.05 Rj). Jako ciekawostkę dodam, że do tej pory odkryto więcej egzoplanet niż brązowych karłów, a takich systemów WD+BD znamy zaledwie kilka. Link do exoplanet.eu: http://exoplanet.eu/catalog/wd_1032+011_b/ Link do pracy naukowej (S. L. Casewell et al., 2020): https://arxiv.org/abs/2006.09417 Piszę o tym krótką notkę tutaj, gdyż obecnie pracujemy nad innym systemem WD+BD (który ma jeszcze jedną unikalną cechę) i będzie zasługiwał na oddzielny wątek Jeśli chodzi o egzoplanety wokół białych karłów, jest to bardzo trudne zadanie. Szanse na odnalezienie moją metodą są nieznaczne, ale ponieważ MGABy stanowią połowę wszystkich znanych zaćmieniowych białych karłów (po dosłaniu tych 18), nie ma powodu mówić jeszcze o zerowym prawdopodobieństwie. PS: Ten "stracony brązowy karzeł" okazał się być po prostu układem typu HW Virginis (sd+M), gdzie występują brzegowe zaćmienia. Zdjęcia z Pan-STARRS1, na podstawie których wykryłem obecność zaćmień wokół MGAB-V3363.
  3. Witam, Spośród wszystkich nowych karłowatych, które zgłosiłem do VSX, MGAB-V300 osiąga najwyższą jasność podczas maksimum. Jest to zmienna typu SU Ursae Majoris, która charakteryzuje się występowaniem superwybuchów (superoutburst) co 300-500 dni, podczas których osiąga jasność do 13.7 mag trzymając się do około dwóch tygodni. Pomiędzy nimi sporadycznie zdarzają się mniejsze wybuchy (outburst) sięgające nieco mniej niż maksimum, ale trwające zdecydowanie krócej (do 3-5 dni). Kolejną różnicą między superwybuchem a wybuchem jest obecność tzw. superhumpów (superhumps), czyli wariacji o 0.1-0.4 mag o krótkim okresie (rzędu kilkudziesięciu minut). W minimum świeci o jasności zaledwie 19.2-19.6 mag. Obiekt ten leży w konstelacji Orła, kilka stopni od Altaira. A zmienna ta została współodkryta z moją narzeczoną VSX: https://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=1540579 MGAB-V300 jest na tyle jasna w maksimum, że wystarczyło jedynie śledzić ostatnie pomiary ASAS-SN w poszukiwaniu wzrostu jasności. To właśnie stało się 28 maja koło południa, co zauważyłem kolejnego dnia rano. Postanowiłem więc przeprowadzić obserwacje podczas wybuchu, co za jakiś czas pozwoliłoby zrobić porównanie, tak jak wykonałem na podstawie poniższych zdjęć od ZTF. Niestety, pogoda w Suwałkach nie wyglądała obiecująco, więc obserwacje MGAB-V300 przeprowadziłem zdalnie w projekcie WWVSH korzystając z CDK 24" w Abu Dhabi. Zebrano 59 klatek po 120s w luminancji, a kolorem zajmiemy się innego dnia (akurat zostały wyjęte z koła filtrowego na rzecz filtrów niestandardowych). Okazało się, że MGAB-V300 osłabła do ~15.1 magnitudo (przez 2 godziny jasność zmalała o około 0.1 mag), co nastąpiło zbyt szybko jak na superwybuch. Nie ma też superhumów na krzywej jasności obejmującej te dwie godziny obserwacji. Tak więc, mamy tutaj do czynienia ze zwykłym wybuchem, a na kolejny musimy jeszcze poczekać. Prawdopodobnie nastąpi to latem lub jesienią tego roku. Kolejne klatki porównawcze już wkrótce CDK 24", FLI 16803 ProLine, 50x120s w luminancji, bez klatek kalibracyjnych.
  4. Super sprawa! Zwróć jeszcze uwagę na te obiekty oznaczone na zielono. Według danych Gaia DR2, powinny mieć wystarczająco duży ruch własny, aby było widoczne na Twoich zdjęciach
  5. Oj tam, ja tylko sprawdzam ile się da zrobić będąc amatorem
  6. Dziękuję Wam bardzo za miłe słowa! Co prawda, ta obserwacja została wykonana teleskopem nie ze zbiórki (nawet 10% na samą tubę nie było ), ale do tego projektu bym nie dołączył bez obserwacji MGAB-V266 własnym sprzętem, która właściwie zakwalifikowała mnie do projektu WWVSH umożliwia obserwacje zdalnie nawet siedząc na studiach, a z powodu ostatniego siedzenia w domu przeprowadziłem kilka udanych rejestracji kandydatów. Jeden z nich ma podobny rozmiar co planety TOI-1726 i krąży wokół gwiazdy (także podobnej) o ponad 2 mag ciemniejszej. Więc tym trudniej ją złapać, dodatkowo teleskopem o średnicy 3 razy mniejszej. Obiekt oczywiście jeszcze oczekuje na potwierdzenie bycia planetą, tak jak wszystkie inne
  7. TOI-1726 b & c – współodkrycie systemu multiplanetarnego w TESS Follow-Up Program Niedługo minie rok od współodkrycia trzeciej planety pozasłonecznej, KELT-24 b. Przyszedł czas na kolejne odkrycia, tym razem w nieco innej formie. Najnowsze osiągnięcie (poparte współautorstwem pracy naukowej) dotyczy nie jednej, lecz dwóch planet pozasłonecznych obiegających jedną gwiazdę. TESS Follow-Up Program (TFOP) To międzynarodowy projekt skupiający obserwatoria astronomiczne na całym świecie. Podzielony jest on na kilka grup. Pierwszą z nich jest SG1 (Sub Group 1), która polega na naziemnych fotometrycznych obserwacjach tranzytów planet pozasłonecznych w celu potwierdzenia sygnału wychwyconego przez sondę TESS. Sam teleskop TESS nie jest idealny. Pomimo dużego pola widzenia, sama ma bardzo dużą skalę na piksel wynoszącą ponad minutę kątową łuku. To oznacza, że uchwycone zmiany jasności w danym pikselu może dotyczyć wielu gwiazd, które ze sobą się zlewają. Zadaniem obserwatorów naziemnych jest przeprowadzenie obserwacji tranzytu w wysokiej rozdzielczości (zwykle ze skalą 1” na piksel lub mniejszą), aby określić pochodzenie sygnału. Nie zawsze zmianę jasności można zarejestrować bezpośrednio. Niekiedy bardzo płytkie tranzyty są wręcz niemożliwe do uchwycenia w warunkach naziemnych. Można jednak potwierdzić sygnał nieco inną metodą obserwacji, tzw. NEB-check. NEB-check, czyli Check for Nearby Eclipsing Binaries, to “pośrednia metoda” obserwacji tranzytu, która w zasadzie sama w sobie jest metodą pośrednią rejestracji egzoplanet. Weźmy pod uwagę sytuację, kiedy TESS wykrył zmianę jasności 0.001 mag na gwieździe mającej 10 magnitudo. Różnica wydaje się na granicy dostępności w warunkach naziemnych (poza półmetrowymi teleskopami i większymi wyposażonymi w dobrej klasy kamerę), ale nie jesteśmy jeszcze na straconej pozycji. Na podstawie zdjęć dużej rozdzielczości wykryto, że w odległości 10” od gwiazdy znajduje się towarzysz o jasności 15 magnitudo. Wiemy, że na obrazie TESS takie obiekty będą zlane ze sobą – jasności są zsumowane. Teraz istnieją dwa możliwe przypadki, które można wyznaczyć matematycznie. Albo na gwieździe 10 mag dochodzi do tranzytów/zaćmień o amplitudzie 0.001 mag, albo na gwieździe 15 mag mamy zaćmienia o głębokości 0.1 mag. Ten drugi przypadek jest o wiele łatwiejszy do uchwycenia. Jeżeli naszymi obserwacjami wykluczymy obecność takich zaćmień u bliskiego towarzysza, sygnał pochodzący od TESS musi pochodzić od tej jaśniejszej gwiazdy. Przy wykluczeniu wszystkich kombinacji u towarzyszy (czasem może być ich kilka, kilkadziesiąt lub nawet kilkaset), status kandydata na egzoplanetę przechodzi na CPC (cleared planetary candidate). O planach obserwacji kandydatów tą metodą omawiałem na kilku prezentacjach (zloty, konferencje). World Wide Variable Star Hunters – projekt, z udziałem którego odkrycie było możliwe W październiku 2019 roku napisałem post na zagranicznym forum odnośnie odkrycia MGAB-V266, który uzyskał zainteresowanie u paru osób. W prywatnej wiadomości otrzymałem zaproszenie do międzynarodowego projektu WWVSH, który właśnie powstawał. Grupa ta nie jest skupiona tylko i wyłącznie na gwiazdach zmiennych, ale także innych celach: przelatujące planetoidy w pobliżu Ziemi, zjawiska przejściowe (nowe, supernowe), astrofotografia czy nawet radioastronomia. Sercem całego projektu jest teleskop CDK 24” wyposażony w kamerę FLI 16803 na montażu 10Micron GM4000HPSII umiejscowiony pod Abu Dhabi, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Będąc prowadzącym podgrupy egzoplanet, razem z właścicielem obserwatorium (Nezar Hezam) przeprowadzamy obserwacje kandydatów w projekcie TFOP SG1. Do obserwacji tranzytów koło filtrowe zostało wyposażone w filtry fotometryczne V (Johnson) i r’ (SLOAN). Obserwacje TOI-1726 i jej planet Przeprowadziliśmy dwie obserwacje tranzytu TOI-1726 b metodą NEB-check. Pierwsza z nich (22 lutego) dotyczyła samego wyjścia z ponad dwugodzinnym śledzeniem po przewidywanym końcu zjawiska, zaczynając rejestrację mniej więcej od połowy (mid-transit). Nasza rejestracja była pierwsza i w tamtym momencie słyszeliśmy tylko o jednej egzoplanecie. Ponieważ obserwacja tylko częściowo pokrywała tranzyt i wkrótce dowiedzieliśmy się o istnieniu drugiej potencjalnej planety w tym systemie, postanowiliśmy wykonać obserwację ponownie. Po siedmiu dniach (29 lutego, po pełnym obiegu wokół gwiazdy) wykonaliśmy podobną obserwację tym samym filtrem (r’ SLOAN), tym razem przez całą długość tranzytu. Okazało się, że LCO (Las Cumbres Observatory) wykorzystało jeden ze swoich metrowych teleskopów i rejestrowało TOI-1726 b w tym samym momencie, ale za pomocą filtra z’ (SLOAN). Wszystkie trzy obserwacje wskazały to samo – żadna z pobliskich gwiazd nie wykazuje zaćmień ze 100% pewnością, a więc sygnał dotyczy HD 63433! Analizę klatek i wysłanie raportów do ExoFOP i TFOP przeprowadziłem już w pełni samodzielnie. Do tej pory nie przeprowadzono żadnej obserwacji TOI-1726 c, nawet metodą NEB-check. Kolejna okazja miała miejsce w marcu 2020 roku, jednak awaria focusera w obserwatorium WWVSH i niekorzystne warunki obserwacyjne nie pozwoliły na przeprowadzenie rejestracji. Następna szansa będzie miała miejsce dopiero na przełomie 2020 i 2021 roku. Na to potrzebne są odpowiednie warunki, gdyż dokładność efemeryd za parę miesięcy będzie dość słaba, a w dodatku z powodu towarzysza występują ETV (eclipse timing variations). HD 63433 – gwiazda macierzysta To jedną z najjaśniejszych gwiazd, wokół których zidentyfikowano tranzytujące egzoplanety. Tylko siedem innych gwiazd jest jaśniejszych niż V=6.9 mag, czyli tyle, ile ma HD 63433 (zaledwie parę tygodni temu mogliśmy mówić o sześciu, ale HD 63433 się spóźniła ). Jest bez problemu widoczna przez niewielką lornetkę, zaledwie 72 minuty kątowe od Polluksa, najjaśniejszej gwiazdy w konstelacji Bliźniąt. Każdy, kto choć przez moment spojrzał przez lornetkę w jej kierunku, widział w tle niepozorną HD 63433 czekającą, aż ktoś w końcu nią się zajmie. TOI-1726 i jej planety powstały stosunkowo niedawno – mniej niż miliard lat temu (dla porównania, Ziemia ma 4.5 miliarda lat). Jej parametry oraz ruch wskazują, że należała do gromady gwiazd Ursa Major Moving Group, która istniała około 400 milionów lat temu i zdążyła już się rozproszyć (do niej należy kilka gwiazd z Wielkiego Wozu). HD 63433 jest także gwiazdą zmienną rotacyjną (V377 Gem) o amplitudzie do 0.02 mag (wynikająca z plam na jej powierzchni), o okresie obrotu około 6.5 dób ziemskich. Promień TOI-1726 jest zbliżony do rozmiaru Słońca. HD 63433 b oraz HD 63433 c – charakterystyka planet Są to najmniejsze współodkryte planety pozasłoneczne na moim koncie. K2-232 b, KELT-23 b oraz KELT-24 b należą do gazowych gigantów, o rozmiarach porównywalnych do Jowisza lub nieco większych. HD 63433 b oraz HD 63433 c są mniejsze od Neptuna, ale większe od Ziemi. Ich promienie wynoszą odpowiednio 0.20 Rj oraz 0.24 Rj i obiegają gwiazdę macierzystą o okresach 7.11 oraz 20.55 dób ziemskich. W związku z tym, HD 63433 b należy do gorących mini-Neptunów (P < 10d), a HD 63433 c do ciepłych mini-Neptunów (P > 10d). Spadki jasności dla obu planet (b i c) są niewielkie i wynoszą odpowiednio 0.0006 i 0.0009 mag. Czy tranzyty TOI-1726 b i c mogą być zarejestrowane amatorsko? Do tej pory nie zarejestrowano żadnego tranzytu on-target w warunkach naziemnych. Od momentu opublikowania nowych kandydatów na planety pozasłoneczne z Sektora 20, mieliśmy zaledwie dwa miesiące na próby obserwacji obu planet, które mają „dość długie” okresy orbitalne (7 dni i 20 dni). W dodatku, gwiazdozbiór Bliźniąt powoli kieruje się ku zachodowi. Gwiazda macierzysta jest bardzo jasna i obserwacja fotometryczna wymaga zastosowania gwiazd o dość podobnej jasności. Te znajdują się dość daleko, stąd potrzebne jest szerokie pole widzenia. Niewielki spadek jasności wymaga zastosowania teleskopów o średnicy przynajmniej 8 cali, który obejmie pole widzenia o przekątnej przynajmniej 1.5 stopnia i sięgnie dwie gwiazdy referencyjne: HD 64107 (V=6.9) i HD 63432 (V=6.8). Gwiazdy o takiej jasności wymagają bardzo dużego rozogniskowania, skupiając się jednocześnie na bardzo dobrym prowadzeniu, automatycznym korygowaniu ostrości (kompensacja rozszerzalności temperaturowej) i utrzymywaniu stabilnego kształtu gwiazd (idealna kolimacja + dyfuzer byłby bardzo przydatny). Obserwację należałoby przeprowadzić przez 8 godzin, aby móc zredukować zmiany jasności wynikające z rotacji gwiazdy. Stąd, szanse na „bezpośrednią” amatorską detekcję jest niezerowa, ale ekstremalnie trudna. Próby obserwacji NEB-check dla tego systemu będą miały już zastosowania, bowiem nic nowego nie wniosą (a dokładność efemeryd będzie malała, dopóki TESS nie wróci do tego obiektu na początku 2022 roku). Podsumowanie Współdział w odkryciu systemu multiplanetarnego za pomocą obserwacji jest jednym z większych osiągnięć, który mogę dopisać w drugiej linijce dla roku 2020. Pierwszym z nich było odkrycie nowego rodzaju gwiazd zmiennych (MGAB-V249), co opisałem w innym wątku. Moim celem na 2020 jest dokonanie pięciu ciekawych osiągnięć, więc mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku miesiącach będę mógł powiedzieć o jeszcze trzech następnych! Na chwilę obecną nie ma jeszcze nic oczekującego na publikację, aby było tym trzecim. Kolejne odkrycia planet pozasłonecznych będę publikował już w wątku zbiorczym, chyba że będą dotyczyły ciekawszych obiektów (np. pierwsze współodkrycie planety skalistej). Będą to odkrycia z WWVSH jak i SOTES, bowiem przeprowadziłem już kilka tranzytów, lecz potrzeba przynajmniej kilku miesięcy na ewentualną publikację, jeśli egzoplanety okażą się prawdziwe i zakwalifikuję się do pracy naukowej (na kolejną linijkę zasłużę dopiero, jeśli tych planet pozasłonecznych będzie 10 ). TOI-1726 wydano dość szybko, ponieważ okazała się być bardzo interesująca (jasna gwiazda, system multiplanetarny, powiązanie z Ursa Major Moving Group). Do pełnego odkrycia egzoplanety (z nazwą SOTES lub MGAB w nazwie) jeszcze musimy poczekać. Ale nad tym powoli pracuję i na razie są tylko kandydaci na brązowe karły Praca naukowa zostanie opublikowana w The Astronomical Journal. Bezpośredni link do PDF na arXiv: https://arxiv.org/pdf/2005.00047 I na koniec symulacja w programie Stellarium. Jedna sekunda filmu odpowiada 1 dniu w rzeczywistości
  8. Teaser: Już w piątek (w poniedziałek maksymalnie, o ile nie będzie opóźnienia) kolejna publikacja, o której napiszę na forum. Drugie z pięciu planowanych "osiągnięć" na 2020 rok (pierwszym było odkrycie nowego rodzaju gwiazd zmiennych, czyli MGAB-V249).

     

    Tak, "LibMar znowu coś odkrył" :P ~@Paether

    1. Show previous comments  4 more
    2. LibMar

      LibMar

      @Behlur_Olderys może to tylko cisza przed burzą :D

    3. LibMar

      LibMar

      Jeszcze nie trafiło na arXiv, więc powinno być w kolejny dzień roboczy (poniedziałek) :)

    4. mack_mnk

      mack_mnk

      Ja tam cały czas kibicuję, działaj i odkrywaj ile się da :)

  9. Obserwowałem pierwszy przelot, ale byłem trochę źle ustawiony. Już miałem wracać, kiedy na południu zobaczyłem kilka flar ujemnej wielkości gwiazdowej (do -4 mag). Spoglądam lornetką 10x50, a tu w polu widzenia mieści się ponad dwadzieścia sztuk. Sądzę, że na wysokości 20-25 stopni (na jakiej to widziałem) nieflarujące satelity miały około 4-5 mag i były zdecydowanie zbyt słabe, aby dostrzec gołym okiem przy tak rozjaśnionym niebie. Drugiego przelotu nie obserwowałem
  10. A tutaj crop stacka 40x20s z dzisiejszej nocy. Newton 8" f/4, ZWO ASI1600MM-c, filtr fotometryczny R. Zasięg gwiazdowy około R=19 mag. Nałożyłem przewidywaną pozycję Wolf 359 na zdjęciu New Horizons, a więc różnica powinna być dobrze widoczna
  11. Trzy kandydatki na egzoplanety z TESS pomyślnie zaobserwowane w dwie noce :) Dzisiaj byłaby trzecia nocka, ale nie było nic dostępnego z mojej miejscówki. Czekam na więcej pogodnych nocy :)

    1. Show previous comments  3 more
    2. Tomi

      Tomi

      Ostatnio też przesiadłem się na Newtona 8" :) Z niedzieli na poniedziałek udało mi się zarejestrować tranzyt kandydatki TESS o głębokości 3,5 mmag dla gwiazdy 11,6 mag. Szukam sposobu, aby zwiększyć dokładność pomiarową, aby zapolować na potencjalne egzoplanety skaliste. Masz pomysł, jak tego dokonać?*

       

      *Wymiana teleskopu na 0,5 m nie wchodzi w rachubę :emotion-5:

    3. LibMar

      LibMar

      @TomiTutaj niestety apertura nas wyklucza ;)

    4. Tomi

      Tomi

      @LibMarLiczyłeś może jakiej apertury potrzeba do zarejestrowania takiej planety?

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.