Jump to content

WWPKF - odpowiedź na pytanie nr 36


Guest
 Share

Recommended Posts

Pytanie nr 36 brzmiało:

 

Dlaczego Księżyc podlegający nieustannie zjawisku retardacji (opóźniania się) względem Słońca średnio o 49m i względem gwiazd średnio o 53m może, mimo to, wschodzić z dnia na dzień coraz wcześniej?

 

Złożoność ruchu orbitalnego Księżyca przejawia się między innymi tym, że aktualna retardacja Księżyca może na różnych szerokościach geograficznych przyjmować różne, znacznie odbiegające od średniej, wartości. Jednak zawsze jest to, większe lub mniejsze, opóźnianie się Księżyca względem średniego czasu słonecznego i czasu gwiazdowego (średnio odpowiednio 49 i 53 minuty). To po pierwsze.

 

Po drugie, nachylenie orbity Księżyca do płaszczyzny równika niebieskiego powoduje, że deklinacja Księżyca może zmieniać się na tyle szybko, że w odpowiednio wysokich szerokościach geograficznych (i północnych, i południowych) może dojść do efektu nazywanego ujemną retardacją (ujemnym opóźnianiem się). I w żadnym razie nie jest to przyspieszanie - Księżyc zawsze się spóźnia.

Wektor jego ruchu można w uproszczeniu rozłożyć na dwie składowe: równoległy do płaszczyzny równika niebieskiego wektor opóźnienia Księżyca oraz prostopadły do równika niebieskiego wektor zmiany deklinacji Księżyca.

Podczas szybkiej zmiany deklinacji (np. w kierunku północnego bieguna niebieskiego) Księżyc staje się ciałem niebieskim jakgdyby coraz wyżej położonym na mapie nieba. I, wobec tego, z dnia na dzień można go z wysokich północnych szerokości geograficznych zobaczyć coraz wcześniej, mimo że wzdłuż równika przesuwa się na wschód, a więc najnormalniej się spóźnia. Szybki wzrost deklinacji w kierunku bieguna północnego sprawia, że "zaglądając" za krzywiznę Ziemi w kierunku połnocno-wschodnim mamy wcześniejszy kontakt wzrokowy z tarczą Księżyca. To jest takie, banalnie rzecz ujmując, niespełnione "dążenie" Księżyca do bycia gwiazdą okołobiegunową.

 

Proszę zwrócić uwagę na momenty wschodów Księżca na szerokościach powyżej ok. 63°N w dniach 4, 5, 6 stycznia 2003 - Księżyc wschodzi coraz wcześniej, bo w ciągu tych trzech przykładowych dni jego deklinacja zmienia się z ok. 24°S do ok. 14°S (a więc Księżyc "pędzi" w kierunku bieguna północnego). Jego równikowe opóźnienie wynosi wtedy ok. 50m i w niczym nie przeszkadza. Ważna jest ta prostopadła do równika składowa zmiany deklinacji.

 

Na przykład, z kolei, w dniach 22, 23, 24 stycznia 2003 Księżyc galopuje w kierunku bieguna południowego (zmiana deklinacji z ok. 9,5°N do 8,5°S) i mimo opóźniania znowu ok. 50-minutowego względem średniego czasu słonecznego zachodzi na tych wysokich szerokościch północnych coraz wcześniej - jak słoneczko jesienią...

 

Odwrotnie sytuacje zachodzą w wysokich szerokościach południowych.

 

Wspomniane na wstępie wahania aktualnego opóźnienia Księżyca względem wartości średniej zjawiska te pogłębiają lub osłabiają.

Link to comment
Share on other sites

Guest Janusz_P.

A teraz zapytanie do Ciebie mistrzu od jakiej szerokości geograficznej to zjawisko już zachodzi bo w Polsce napewno tak ale czy np z Bułgarii czy Cypru też jest obserwowane ???

Link to comment
Share on other sites

Niestety, w Polsce to zjawisko nie zachodzi. Cyrki takowe Księżyc wyczynia dopiero od równoleżnika 62°.

W północnej Polsce najmniejsze opóźnienie Księżyca, to 9m (np. 3 marca 2003 na Rozewiu).

Link to comment
Share on other sites

poświęciłem trochę czasu na przejrzenie wschodów Księżyca w Astronomy Lab for Windows ( stary programik ale jary ) i niestety na naszej szerokości nie występuje to zjawisko

EL Capitano - faktycznie krążyliśmy blisko tematu, ale tylko blisko

pozdrawiam,

Bartosz

Link to comment
Share on other sites

Guest
This topic is now closed to further replies.
 Share

  • Recently Browsing   0 members

    • No registered users viewing this page.
  • Our picks

    • Migracja Astropolis na nowy serwer - opinie
      Kilka dni temu mogliście przeczytać komunikat o wyłączeniu forum na dobę, co miało związek z migracją na nowy serwer. Tym razem nie przenosiłem Astropolis na większy i szybszy serwer - celem była redukcja dosyć wysokich kosztów (ok 17 tys rocznie za dedykowany serwer z administracją). Biorąc pod uwagę fakt, że płacę z własnej kieszeni, a forum jest organizacją w 100% non profit (nie przynosi żadnego dochodu), nie znalazłem w sobie uzasadnienia na dalsze akceptowanie tych kosztów.
        • Thanks
        • Like
      • 60 replies
    • Droga Mleczna w dwóch gigapikselach
      Zdjęcie jest mozaiką 110 kadrów, każdy po 4 minuty ekspozycji na ISO 400. Wykorzystałem dwa teleskopy Takahashi Epsilon 130D i dwa aparaty Nikon D810A zamocowane na montażu Losmandy G11 wynajętym na miejscu. Teleskopy były ustawione względem siebie pod lekkim kątem, aby umożliwić fotografowanie dwóch fragmentów mozaiki za jednym razem.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 48 replies
    • Przelot ISS z ogniskowej 2350 mm
      Cześć, po kilku podejściach w końcu udało mi się odpowiednio przygotować cały sprzęt i nadążyć za ISS bez stracenia jej ani razu z pola widzenia. Wykorzystałem do tego montaż Rainbow RST-135, który posiada sprzętową możliwość śledzenia satelitów.
      Celestron Edge 9,25" + ZWO ASI183MM. Czas ekspozycji 6 ms na klatkę, końcowy film składa się z grup 40 klatek stackowanych, wyostrzanych i powiększonych 250%.
      W przyszłości chciałbym wrócić do tematu z kamerką ASI174MM, która z barlowem 2x da mi podobną skalę, ale 5-6 razy większą liczbę klatek na sekundę.
      Poniżej film z przelotu, na dole najlepsza klatka.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 73 replies
    • Big Bang remnant - Ursa Major Arc or UMa Arc
      Tytuł nieco przekorny bo nie chodzi tu oczywiście o Wielki Wybuch ale ... zacznijmy od początku.
       
      W roku 1997 Peter McCullough używając eksperymentalnej kamery nagrał w paśmie Ha długą na 2 stopnie prostą linie przecinajacą niebo.
       
      Peter McCullough na konferencji pokazał fotografię Robertowi Benjamin i obaj byli pod wrażeniem - padło nawet stwierdzenie: “In astronomy, you never see perfectly straight lines in the sky,”
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 17 replies
    • Jeśli coś jest głupie, ale działa, to nie jest głupie - o nietypowych rozwiązaniach sprzętowych
      Sformułowanie, które można znaleźć w internetach jako jedno z "praw Murphy'ego" przyszło mi na myśl, gdy kolejny raz przeglądałem zdjęcia na telefonie z ostatniego zlotu, mając z tyłu głowy najgłośniejszy marsjański temat na forum. Do rzeczy - jakie macie (bardzo) nietypowe patenty na usprawnienie sprzętu astronomicznego bądź jakieś kreatywne improwizacje w razie awarii czy niezabrania jakiegoś elementu sprzętu  Obstawiam, że @HAMAL mógłby samodzielnie wypełnić treścią taki wątek.
        • Haha
        • Like
      • 43 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.