Jump to content

ACHERNAR- gwiazda z krańców rzeki


Guest Bellatrix
 Share

Recommended Posts

Guest Bellatrix

SŁÓW PARĘ O ACHERNAR, CZYLI GWIEŹDZIE Z KRAŃCÓW RZEKI

 

image.png

 

Erydan, to konstelacja Nieba Południowego, której nazwa pochodzi od nieistniejącej mitologicznej rzeki. Północna część gwiazdozbioru jest widoczna z terenu Polski w miesiącach zimowych (gdzie jest obecna m.in. dobrze znana wielobarwna gwiazda potrójna 40 Eridani lub czerwony olbrzym: Zaurak). Jednak jest to niezwykle rozległa konstelacja, której południowy kraniec wieńczy jasna, blisko 0,5- magnitudowa gwiazda alpha Eridani, lepiej znana pod nazwą zwyczajową: Achernar. Niestety, dla obserwatorów z Polski niedostępna przez cały rok. Pod względem jasności wizualnej, α Eridani zajmuje dziewiąte miejsce pośród gwiazd nocnego nieba. Jest zlokalizowana ok. 120 l.ś. od Ziemi.

Achernar jest gwiazdą ciągu głównego (karłem) o wysokiej temperaturze powierzchni i błękitnej barwie. Zalicza się do typu widmowego: B6Vpe. Widać więc, że należy do rzadkości. Już sama przynależność do typu widmowego B sprawia, że alpha Eridani to unikalny obiekt. Zaledwie jedna na ok. tysiąc gwiazd ciągu głównego przyjmuje ten typ widmowy. Z tego tylko 20% stanowią gwiazdy emisyjne (tzw. Be). Litera „e” w rozszerzeniu typu widmowego oznacza linie emisyjne (wodoru) obserwowane w widmie gwiazdy (charakterystyczne dla gwiazd Be). Pasma emisyjne pochodzą od dysku materii uwalnianej z wnętrza gwiazdy i wirującej w płaszczyźnie równika. Gwiazdy typu Be są definiowane jako niebędące nadolbrzymami obiekty należące do typu widmowego B i okresowo przyjmujące charakter gwiazdy emisyjnej (z liniami emisyjnymi Balmera). A źródłem tych pasm ma być materia uwalniana na zewnątrz przez gwiazdę. Ciekawostką jest, że Achernar, to najjaśniejsza z wszystkich gwiazd typu Be (jasność wizualna).

Achernar posiada niezwykły, silnie spłaszczony kształt, który jest spowodowany szybką rotacją gwiazdy. Średnica równikowa to aż 12,0 (+/- 0,4) Rʘ, a biegunowa zaledwie 7,7 (+/- 0,2). Prędkość obrotu α Eri sięga 300 km/h, choć wartość ta może się nieco różnić, w zależności od źródeł. Dane zawierają się w przedziale 200- 300 km/s.
Z uwagi na szybki ruch wirowy, ocena parametrów fizyko- chemicznych Achernara jest skomplikowana. Nawet co do typów widmowych nie ma pewności. Jedni badacze podają wspomniany wyżej B6Vep, jak i również B3Vep. W kwestii masy gwiazdy, rozrzut między wartościami podawanymi w różnych źródłach jest znaczny: 6- 15 M
ʘ. Promień gwiazdy podawany jest dla dwóch wymiarów: równikowy (ok. 12Rʘ) oraz biegunowy (3- 5 Rʘ).
Alpha Eridani to pierwsza gwiazda, u której stwierdzono oraz zmierzono spłaszczenie. Badania wykazały, że obwód gwiazdy na równiku jest ok. 50% szerszy od obwodu na biegunie. Temperatura na biegunie to ok. 20.000K, podczas gdy w okolicy równika zaledwie 10.000K.
Również z racji szybkiej rotacji gwiazdy, traci ona sporą ilość masy w jednostce czasu. Przyjmuje się, że tysiące razy większą niż ma to miejsce w przypadku Słońca.

Achernar to dość nietypowa gwiazda podwójna. Wraz z nieco chłodniejszym karłem typu widmowego AV współtworzy fizyczny układ binarny powiązany wzajemnymi siłami grawitacji. Obecność komponentu wtórnego wykazała szczegółowa analiza widma w podczerwieni. Okres wzajemnego obiegu obu składników systemu Achernar wynosi ok. 15 lat. Gwiazdy Achernar A i Achernar B znajdują się blisko siebie: dzieli je dystans zaledwie 0,15’’ (lub inaczej: 6,7 A.U.) Odległość ta nie jest stała i podlega fluktuacjom. Jednym razem maleje poniżej wartości 0,05’’, inny z kolei zbliża się do 0,2’’. Typem widmowym oraz klasą jasności, Achernar B bardzo przypomina Wegę (A0V) oraz Syriusza (A1V). Jako, że wszystkie trzy wymienione gwiazdy należą do ciągu głównego, to ich jasności absolutne są podobne. Z kolei układ podwójny Acharnara znajduje analogię w systemie delta Scorpii. Delta Sco A to gwiazda typu widmowego B0,2IVe,  komponent wtórny orbituje wokół niej z okresem obiegu ok. 10,6 lat. Delta Scorpii to, podobnie jak Achernar, gwiazda emisyjna. Powstało zatem przypuszczenie, że okresowe przechodzenie gwiazd typu B w Be może być wyzwalane dzięki obecności drugiej, mniejszej składowej znajdującej się bardzo bliskim sąsiedztwie.

 

image.png


Opis i wyjaśnienie zjawisk zachodzących u gwiazd Be, takich jak Achernar, wymagają uwzględnienia ważnych procesów mających miejsce we wnętrzu gwiazdy, np. „południkowa” cyrkulacja materii („strumienei północ- południe”), a także nierównomierny obrót materii na różnych głębokościach wnętrza gwiazdy.

 

Źródło:

1.      A.D. Souza, P. Kervella i inni: „The Spinning-top The Star Achernar From VLTI- VINCI”.

2.      S. Jackson, K.B. MacGregor i A. Skumanich: “Models for the rapidly rotating Be star Achernar”.

3.      R. Burnham: “Burnham’s Celestial Handbook”, cz. II, str. 888.

4.      P. Kervella, A.D. de Souza, Ph. Bendjoia: “The close- in Companion of The Fast Rotating Be star Achernar”.

5.      D.M. Faes, A.C. Carciofi I A.D. de Souza: “The Be Star Achernar and it’s Circumstellar Environment”.

6.      SIMBAD database.

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

  • Recently Browsing   0 members

    • No registered users viewing this page.
  • Our picks

    • Droga Mleczna w dwóch gigapikselach
      Zdjęcie jest mozaiką 110 kadrów, każdy po 4 minuty ekspozycji na ISO 400. Wykorzystałem dwa teleskopy Takahashi Epsilon 130D i dwa aparaty Nikon D810A zamocowane na montażu Losmandy G11 wynajętym na miejscu. Teleskopy były ustawione względem siebie pod lekkim kątem, aby umożliwić fotografowanie dwóch fragmentów mozaiki za jednym razem.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 47 replies
    • Przelot ISS z ogniskowej 2350 mm
      Cześć, po kilku podejściach w końcu udało mi się odpowiednio przygotować cały sprzęt i nadążyć za ISS bez stracenia jej ani razu z pola widzenia. Wykorzystałem do tego montaż Rainbow RST-135, który posiada sprzętową możliwość śledzenia satelitów.
      Celestron Edge 9,25" + ZWO ASI183MM. Czas ekspozycji 6 ms na klatkę, końcowy film składa się z grup 40 klatek stackowanych, wyostrzanych i powiększonych 250%.
      W przyszłości chciałbym wrócić do tematu z kamerką ASI174MM, która z barlowem 2x da mi podobną skalę, ale 5-6 razy większą liczbę klatek na sekundę.
      Poniżej film z przelotu, na dole najlepsza klatka.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 70 replies
    • Big Bang remnant - Ursa Major Arc or UMa Arc
      Tytuł nieco przekorny bo nie chodzi tu oczywiście o Wielki Wybuch ale ... zacznijmy od początku.
       
      W roku 1997 Peter McCullough używając eksperymentalnej kamery nagrał w paśmie Ha długą na 2 stopnie prostą linie przecinajacą niebo.
       
      Peter McCullough na konferencji pokazał fotografię Robertowi Benjamin i obaj byli pod wrażeniem - padło nawet stwierdzenie: “In astronomy, you never see perfectly straight lines in the sky,”
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 16 replies
    • Jeśli coś jest głupie, ale działa, to nie jest głupie - o nietypowych rozwiązaniach sprzętowych
      Sformułowanie, które można znaleźć w internetach jako jedno z "praw Murphy'ego" przyszło mi na myśl, gdy kolejny raz przeglądałem zdjęcia na telefonie z ostatniego zlotu, mając z tyłu głowy najgłośniejszy marsjański temat na forum. Do rzeczy - jakie macie (bardzo) nietypowe patenty na usprawnienie sprzętu astronomicznego bądź jakieś kreatywne improwizacje w razie awarii czy niezabrania jakiegoś elementu sprzętu  Obstawiam, że @HAMAL mógłby samodzielnie wypełnić treścią taki wątek.
        • Haha
        • Like
      • 43 replies
    • MARS 2020 - mapa albedo powierzchni + pełny obrót 3D  (tutorial gratis)
      Dzisiejszej nocy mamy opozycję Marsa więc to chyba dobry moment żeby zaprezentować wyniki mojego wrześniowego projektu. Pogody ostatnio jak na lekarstwo – od początku października praktycznie nie udało mi się fotografować. Na szczęście wrzesień dopisał jeśli chodzi o warunki seeingowe i udało mi się skończyć długo planowany projekt pełnej mapy powierzchni (struktur albedo) Marsa.
        • Love
        • Thanks
        • Like
      • 134 replies
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.