Po zakończonym odpoczynku dowódca
Neil Armstrong i pilot
Edwin Aldrin przeszli do kokpitu LM, by przygotować lądownik do lotu w systemie autonomicznym. Obydwa włazy tunelu przejściowego zostały zamknięte. W T0 +100:05 pilot CM
Michael Collins rozłączył statki, po czym Armstrong – włączając zespoły silniczków orientacji - obrócił „Orła” w dwóch osiach, umożliwiając Collinsowi dokonanie wzrokowej inspekcji całej powierzchni lądownika. Potem, Collins krótkim impulsem silnika
SPS oddalił moduł
CSM na bezpieczną odległość.
Po sprawdzeniu działanie radiolokatora zbliżania, załoga „
Orła” wprowadziła potrzebne dane do pokładowego komputera i sprawdziła działanie platform giroskopowych. Gdy LM przelatywał po drugiej stronie Księżyca, na 28,8s włączono silnik
DPS, który pracował w zakresie 10-40% mocy nominalnej. W wyniku tego manewru prędkość LM zmalała o
22.6m/s i rozpoczęło się zniżanie po nowej, eliptycznej orbicie -
15.8km x 106km.
W T0 +102:29 Centrum Kontroli w Houston, zezwoliło astronautom na wykonanie manewru lądowania. Miał on być zrealizowany etapami. W początkowej fazie hamowania chodziło o wytracenie prędkości orbitalnej –
1.670m/s, druga faza polegała na dalszym wytracaniu prędkości i podejściu do strefy lądowania, zaś faza końcowa to pionowe zejście na powierzchnię.
Hamowanie rozpoczęto w T0 +102:33:05, gdy „Orzeł” znalazł się w punkcie odległym o
424.7km od środka elipsy lądowania nr.2, wyznaczonej na południowo zachodnim skraju „Morza Spokoju”. W pierwszych
26s ciąg silnika DPS był dławiony do 10% mocy, przez kolejne
358s pracował on pełnym ciągiem - 4472kg. Przez dalsze
2 minuty pracy ciąg silnika był redukowany do 59-55% nominalnej wartości. Na tym etapie LM leciał skierowany wylotem silnika do przodu i oknami kokpitu skierowanymi ku powierzchni Księżyca. Minąwszy krater Maskelyne, LM został obrócony wzdłuż osi pionowej o 180 stopni i odtąd leciał z oknami skierowanymi do góry.
Wejście w pierwszy korytarz (
High Gate) nastąpiło w odległości -
7.5km od planowanego miejsca lądowania na wysokości -
2.3km z prędkością horyzontalną -
154,2m/s i prędkością opadania -
45m/s. Na wymienionych etapach LM był sterowany przez pokładowego autopilota, według programu
P-63. LM stopniowo przechylał się do pionu i astronauci dostrzegli horyzont oraz rejon lądowania odległy o
5.8km. W T0 +102:41:32 Armstrong przełączył autopilota na program
P-64, który umożliwiał ręczne pozycjonowanie „Orła” w przestrzeni. Sterowanie silnikiem DPS odbywało się całkowicie automatycznie, według komend komputera pokładowego.
W drugi korytarz (
Low Gate) LM wszedł na wysokości -
150m z prędkością horyzontalną -
20,5m/s, opadając
4,9m/s w odległości -
600m od wyznaczonego punktu lądowania. Z wysokości -
140m, Armstrong dostrzegł, że autopilot kieruje statek do usłanego wielkimi głazami krateru wielkości boiska (
West Crater). Natychmiast przełączył komputer na półautomatyczny program P-66, sterujący pracą silnika głównego, przy stałej prędkość opadania – 1m/s. Sterowanie systemem silniczków korekcyjnych RCS mogło teraz być realizowane ręcznie i Armstrong to wykorzystał, nadając statkowi dodatkową prędkość horyzontalną
3-4.5m/s i od północnej wyminął niebezpieczne miejsce. Gdy dostrzegł płaski i pozbawiony głazów kawałek terenu, wygasił prędkość horyzontalną i kontrolując prędkość opadania, skierował „Orła” nieco w lewo ku wybranej płaszczyźnie. Gazy wylotowe z silnika oddziałując na powierzchnię gruntu, spowodowały promienisty wyrzut drobnego pyłu, który przesłonił pole lądowania na wysokości około
20m i na krótko utrudnił wizualną ocenę prędkości opadania. W rzeczywistości było to tylko -
0,3m/s, co później Aldrin skwitował krótko:
„Very smooth touchdown.”
W
T0 +102:45:40 włączył się sygnał „kontakt” a po 0.9s wyłączył się silnik DPS. Cztery podpory LM „Eagle” dotknęły powierzchni Księżyca. Była wtedy godzina
20:17:40 GMT, 20 lipca 1969r.
LM osiadł na nieznacznej pochyłości, odchylony od pionu na wschód o 4.5 stopnia. Silnik DPS pracował 38s dłużej niż przewidywał plan lotu. Waga statku po wylądowaniu wynosiła
7211kg (1200kg w warunkach księżycowej grawitacji) a w zbiornikach modułu lądowania pozostało 5.5-6% paliwa. LM „Eagle” wylądował
6km dalej na zachód od planowanego punktu. Aktualne współrzędne tego miejsca:
0°40’26,69”N – 23°28’22,69”E.
Tak w dużym skrócie przebiegło pierwsze lądowanie na Księżycu, wykonanie które trwało zaledwie
12 minut! By łatwiej zrozumieć jego etapy, załączam kilka wykresów i tabelę z których można prześledzić ewolucję w czasie podstawowych parametrów lotu – prędkości horyzontalnej, prędkości opadania, wysokości trajektorii oraz odległości do celu.
Ps. Omyłkowo dodałem ilustrację z opisem startu modułu powrotnego (ascent module) z powierzchni. Ten obrazek pojawi się przy omawianiu fazy powrotu z powierzchni Księżyca.
Użytkownik juram edytował ten post 24 wrzesień 2011 - 21:34